{"id":16761,"date":"2021-02-09T10:08:37","date_gmt":"2021-02-09T10:08:37","guid":{"rendered":"https:\/\/normativamunicipal.com\/?p=16761"},"modified":"2026-09-30T09:24:20","modified_gmt":"2026-09-30T09:24:20","slug":"impulso-demografico-galicia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/normativamunicipal.com\/?p=16761","title":{"rendered":"Impulso demogr\u00e1fico GALICIA"},"content":{"rendered":"

LEI 5\/2021, do 2 de febreiro, de impulso demogr\u00e1fico de Galicia.<\/strong>
\nEste Documento, con los que pueda modificar o le acompa\u00f1an, se ha incorporado a los contenidos ya existentes en el siguiente T\u00cdTULO publicado y a su disposici\u00f3n:
\n\"\"<\/a>
\nExposici\u00f3n de motivos
\nI
\nA Comunidade Aut\u00f3noma de Galicia v\u00e9n experimentando nas \u00faltimas d\u00e9cadas un importante proceso de transformaci\u00f3n demogr\u00e1fica, socioecon\u00f3mica e cultural. Os trazos m\u00e1is salientables da s\u00faa din\u00e1mica demogr\u00e1fica, compartidos co resto de Espa\u00f1a, Europa e os pa\u00edses desenvolvidos, e incardinados na denominada segunda transici\u00f3n demogr\u00e1fica, son, por unha parte, o incremento da esperanza de vida, que debe ser valorado como un grande \u00e9xito colectivo e que nos sit\u00faa como un dos lugares m\u00e1is saudables do mundo atendendo a duraci\u00f3n da vida, e, por outra, a variaci\u00f3n da fecundidade, que en Galicia diminu\u00edu, como en todas as sociedades avanzadas nos \u00faltimos sesenta anos, pero aqu\u00ed de forma m\u00e1is r\u00e1pida e acusada. As\u00ed, a\u00ednda que a fecundidade das mulleres galegas xa foi baixa en relaci\u00f3n coa das espa\u00f1olas desde o s\u00e9culo XIX, entra en fase depresiva nas \u00faltimas tres d\u00e9cadas, con valores particularmente reducidos.
\nEsta reduci\u00f3n da fecundidade relaci\u00f3nase moi directamente coa paulatina prolongaci\u00f3n da etapa de xuventude, consecuencia das dificultades que atopa a mocidade na transici\u00f3n \u00e1 vida adulta. A este respecto son expresivos o atraso na entrada no mercado de traballo, o emparellamento tard\u00edo e o progresivo incremento da idade media na primeira maternidade. Con maior ou menor intensidade, todos estes aspectos caracterizan toda a sociedade occidental.
\nO cambio demogr\u00e1fico implica tam\u00e9n unha modificaci\u00f3n dos marcos de convivencia no fogar e unha mudanza progresiva no mapa das estruturas familiares, cada vez m\u00e1is diversas. Neste sentido, a mellora na supervivencia asegurou o n\u00facleo filial-conxugal durante m\u00e1is anos nos ciclos vitais e aumentou o seu peso no conxunto dos tipos de fogar. Por outra banda, produc\u00edronse mudanzas nas formas de vida, vinculadas ao proceso de modernizaci\u00f3n social e econ\u00f3mica e ao desenvolvemento do Estado do benestar.
\nNo caso de Galicia, ademais, a estrutura da poboaci\u00f3n permanece a\u00ednda afectada polos intensos procesos migratorios do s\u00e9culo pasado, que minoraron notablemente o crecemento real da poboaci\u00f3n e repercutiron directamente no comportamento de todas as variables demogr\u00e1ficas, dando como resultado unha estrutura demogr\u00e1fica avellentada e, a d\u00eda de hoxe, con problemas de renovaci\u00f3n xeracional.
\nA esta complexa situaci\u00f3n eng\u00e1dese unha repartici\u00f3n da poboaci\u00f3n no territorio que tende cada vez m\u00e1is a concentrarse nas provincias occidentais, nas maiores \u00e1reas urbanas e nos concellos litorais, ao que se une a fragmentaci\u00f3n e dispersi\u00f3n dos asentamentos poboacionais: Galicia conta con 3.771 das 4.907 entidades colectivas que hai en Espa\u00f1a, con m\u00e1is de trinta mil entidades singulares, que supo\u00f1en preto da metade das existentes no Estado, e con m\u00e1is da metade das diseminadas.
\nAs\u00ed mesmo, as variaci\u00f3ns de poboaci\u00f3n nas \u00faltimas d\u00e9cadas evidencian como os procesos de retorno migratorio e de inmigraci\u00f3n non son capaces de compensar os balances negativos do crecemento vexetativo, as\u00ed como que volve recobrar importancia a emigraci\u00f3n.
\nAsistimos, polo tanto, a un cambio na din\u00e1mica e estrutura demogr\u00e1fica que ten efectos importantes a nivel humano, social, cultural, econ\u00f3mico, pol\u00edtico e medioambiental, e que sup\u00f3n un dos maiores retos aos que debe enfrontarse Galicia nos pr\u00f3ximos anos. O cambio nos comportamentos reprodutivos, a maior esperanza de vida da poboaci\u00f3n, as pautas de conformaci\u00f3n das familias e a distribuci\u00f3n da poboaci\u00f3n no territorio, as\u00ed como o impacto das migraci\u00f3ns, forman parte dun mesmo proceso de car\u00e1cter sist\u00e9mico do que \u00e9 preciso tomar conciencia e articular as medidas oportunas para xestionalo con \u00e9xito.
\nII
\nA preocupaci\u00f3n polo reto que o cambio demogr\u00e1fico sup\u00f3n transcende o \u00e1mbito auton\u00f3mico e estatal para ser hoxe un dos principais temas da axenda pol\u00edtica dos pa\u00edses desenvolvidos. Neste sentido, diferentes instancias da Uni\u00f3n Europea te\u00f1en posto de manifesto a importancia do cambio demogr\u00e1fico e das s\u00faas repercusi\u00f3ns para a sociedade, e solicitaron, m\u00e1is al\u00f3 da desexable toma de conciencia da sociedade, unha urxente resposta dos Estados e das rexi\u00f3ns europeas. Nunha li\u00f1a semellante pron\u00fanciase a Organizaci\u00f3n das Naci\u00f3ns Unidas, que recolle de forma expl\u00edcita na Axenda 2030, coa que se comprometeron os gobernos espa\u00f1ol e galego, a necesidade de afrontar os efectos da nova din\u00e1mica demogr\u00e1fica, sobre todo desde a perspectiva do desenvolvemento sustentable, e de tomar as acci\u00f3ns oportunas.
\nA Administraci\u00f3n auton\u00f3mica asume como unha das s\u00faas tarefas fundamentais de goberno a abordaxe do devalo demogr\u00e1fico e a xesti\u00f3n dos efectos que del derivan. Nos \u00faltimos anos, estes desaf\u00edos recoll\u00e9ronse en diversos documentos de planificaci\u00f3n. As\u00ed, o Plan de dinamizaci\u00f3n demogr\u00e1fica de Galicia 2013-2016, horizonte 2020, situou a cuesti\u00f3n demogr\u00e1fica entre as m\u00e1ximas prioridades do Goberno auton\u00f3mico. Tam\u00e9n en 2013 se aprobou a Estratexia para a prevenci\u00f3n e detecci\u00f3n precoz da dependencia, horizonte 2020, orientada a xestionar dun xeito m\u00e1is eficiente e sustentable a atenci\u00f3n \u00e1s necesidades derivadas do envellecemento da poboaci\u00f3n.
\nPola s\u00faa parte, en decembro de 2014 viu a luz a Estratexia de inclusi\u00f3n social de Galicia 2014-2020, que aborda as consecuencias do cambio demogr\u00e1fico como un factor que hai que ter en conta na an\u00e1lise da pobreza e da exclusi\u00f3n social. Este documento incorpora medidas espec\u00edficas para combater a exclusi\u00f3n territorial, fen\u00f3meno propio daquelas zonas nas que se conxuga o declive demogr\u00e1fico con escasas oportunidades de emprego e de desenvolvemento econ\u00f3mico e con dificultades para acceder aos servizos.
\nO Plan estrat\u00e9xico de Galicia 2015-2020 inclu\u00edu como obxectivos transversais a igualdade de oportunidades entre mulleres e homes e a dinamizaci\u00f3n e a revitalizaci\u00f3n demogr\u00e1fica de Galicia. Para crear un ambiente social favorable para formar unha familia, inclu\u00edronse unha serie de medidas no Programa de apoio \u00e1 natalidade (PAN Galicia), que ten como obxectivo o apoio integral \u00e1s familias a trav\u00e9s de tres \u00e1reas de actuaci\u00f3n: axudas, conciliaci\u00f3n e servizos.
\nEn 2016 a Estratexia galega de envellecemento activo desde a innovaci\u00f3n 2016-2020 estableceu un marco de actuaci\u00f3n para unha vida activa, saudable, independente e segura, co obxectivo de situar a Comunidade Aut\u00f3noma de Galicia como referente neste \u00e1mbito.
\nNo ano 2017 ve a luz o VII Plan estrat\u00e9xico de Galicia para a igualdade de oportunidades entre mulleres e homes 2017-2020, como instrumento de planificaci\u00f3n froito do m\u00e1ximo compromiso institucional.
\nTam\u00e9n se aprobou a Estratexia Retorna 2020, coa que se tenta favorecer a volta a Galicia dos galegos e galegas que emigraron e a da s\u00faa descendencia a trav\u00e9s dunha bater\u00eda de medidas dirixidas a que sintan esta terra como o lugar onde desenvolver a s\u00faa traxectoria persoal e profesional.
\nAs\u00ed mesmo, p\u00faxose en marcha o Plan de fixaci\u00f3n de poboaci\u00f3n no medio rural, dirixido a impulsar o desenvolvemento equilibrado das econom\u00edas e comunidades rurais mediante o apoio \u00e1s actividades socioecon\u00f3micas, para crear e manter emprego nestes territorios.
\nAmparan todas estas actuaci\u00f3ns as Directrices de ordenaci\u00f3n do territorio, aprobadas en febreiro do ano 2011 coa finalidade de concretar a definici\u00f3n do modelo territorial de Galicia e de establecer pautas espaciais de asentamento das actividades que, baixo unha perspectiva de sustentabilidade, propicien a cohesi\u00f3n social e o equilibrio territorial de Galicia.
\nFinalmente, en 2018 viu a luz o Plan galego de conciliaci\u00f3n e corresponsabilidade 2018-2021, un firme compromiso coa sociedade galega en prol da igualdade de dereitos e oportunidades entre mulleres e homes a trav\u00e9s da repartici\u00f3n equitativa dos traballos e das responsabilidades no \u00e1mbito privado, as\u00ed como da promoci\u00f3n de m\u00e1is e mellores medidas e servizos que apoien as familias na atenci\u00f3n \u00e1s persoas menores e en situaci\u00f3n de dependencia. Este plan tam\u00e9n avoga polo fomento de novas formas de organizaci\u00f3n do traballo, de novas modalidades de xesti\u00f3n dos recursos humanos e de novas condici\u00f3ns laborais nas administraci\u00f3ns e nas empresas.
\nPor outra parte, o Goberno galego impulsou a creaci\u00f3n do Observatorio Galego de Dinamizaci\u00f3n Demogr\u00e1fica, mediante o Decreto 104\/2016, do 28 de xullo, un foro de di\u00e1logo permanente entre as administraci\u00f3ns p\u00fablicas e as organizaci\u00f3ns representativas de intereses econ\u00f3micos, sociais e pol\u00edticos de Galicia. O seu obxectivo \u00e9 afondar no co\u00f1ecemento da realidade demogr\u00e1fica galega e asesorar as administraci\u00f3ns p\u00fablicas galegas para a inclusi\u00f3n da perspectiva demogr\u00e1fica no dese\u00f1o e desenvolvemento das s\u00faas pol\u00edticas.
\nIII
\nA Comunidade Aut\u00f3noma de Galicia \u00e9 consciente da necesidade dunha abordaxe m\u00e1is profunda dos efectos derivados do cambio demogr\u00e1fico e da oportunidade do momento actual para facelo. Xestionar con \u00e9xito o reto demogr\u00e1fico ao que se enfronta Galicia implica adoptar novos enfoques e traballar de xeito conxunto e con visi\u00f3n de futuro, tanto o sector p\u00fablico auton\u00f3mico como as administraci\u00f3ns locais e os axentes econ\u00f3micos e sociais. \u00c9 necesario un compromiso estrat\u00e9xico que permita establecer medidas estables a medio e longo prazo. Esta Lei de impulso demogr\u00e1fico de Galicia ten o obxectivo de servir como marco e orientaci\u00f3n das actuaci\u00f3ns en materia demogr\u00e1fica, que deben transcender o \u00e1mbito pol\u00edtico temporal e ser planificadas considerando os seus efectos a medio e longo prazo e acadando un consenso sociopol\u00edtico co obxecto de establecer un marco regulador que dea amparo a pol\u00edticas estables.
\nO contido da norma bas\u00e9ase na diagnose e na an\u00e1lise DAFO-CAME recollidas no Informe Galicia: perspectivas demogr\u00e1ficas, elaboradas no seo do Observatorio Galego de Dinamizaci\u00f3n Demogr\u00e1fica e aprobadas por unanimidade do seu pleno, e busca implicar todas as administraci\u00f3ns p\u00fablicas de Galicia, os interlocutores sociais, o sector privado e o conxunto da cidadan\u00eda. C\u00f3mpre que toda a sociedade tome conciencia das implicaci\u00f3ns derivadas do cambio demogr\u00e1fico e que cadaqu\u00e9n asuma as obrigas e os compromisos correspondentes no seu \u00e1mbito de competencias e posibilidades.
\nAs amplas repercusi\u00f3ns que derivan do cambio demogr\u00e1fico implican a necesidade de incorporar a perspectiva demogr\u00e1fica no dese\u00f1o e desenvolvemento de todas as pol\u00edticas p\u00fablicas. Como consecuencia, a regulaci\u00f3n contida nesta lei d\u00edtase ao abeiro de t\u00edtulos competenciais auton\u00f3micos diversos. As\u00ed, xunto \u00e1 competencia auton\u00f3mica en materia de fomento e planificaci\u00f3n da actividade econ\u00f3mica en Galicia (artigo 30.I.1 do Estatuto de autonom\u00eda), as previsi\u00f3ns da lei atopan o seu fundamento noutros t\u00edtulos competenciais m\u00e1is espec\u00edficos, entre os que procede salientar os relativos a r\u00e9xime local, ordenaci\u00f3n do territorio e do litoral, urbanismo e vivenda, obras p\u00fablicas, estradas e transporte, portos, montes, pesca, turismo, asistencia social e medio ambiente (artigo 27, n\u00fameros 2, 3, 7, 8, 9, 10, 15, 21, 23 e 30, do Estatuto de autonom\u00eda); r\u00e9xime xur\u00eddico da Administraci\u00f3n p\u00fablica de Galicia e r\u00e9xime estatutario do seu funcionariado e contratos (artigo 28, n\u00fameros 1 e 2, do Estatuto de autonom\u00eda); industria, agricultura, gandar\u00eda e comercio (artigo 30.I.2, 3 e 4 do Estatuto de autonom\u00eda); e educaci\u00f3n e sanidade (artigos 31 e 33 do Estatuto de autonom\u00eda).
\nA Comunidade Aut\u00f3noma de Galicia disp\u00f3n, polo tanto, de competencia para establecer unha regulaci\u00f3n como a contida nesta lei, que sente os fundamentos para o impulso demogr\u00e1fico de Galicia, mediante o establecemento dos principios e das li\u00f1as de actuaci\u00f3n das administraci\u00f3ns p\u00fablicas de Galicia e do conxunto de medidas que atinxen neste \u00e1mbito a estas, \u00e1 cidadan\u00eda e aos diferentes axentes que operan no territorio da Comunidade Aut\u00f3noma de Galicia.
\nIV
\nEsta lei consta dun total de 109 artigos e estrut\u00farase nun t\u00edtulo preliminar, dous t\u00edtulos, d\u00faas disposici\u00f3ns adicionais, unha disposici\u00f3n derrogatoria e oito disposici\u00f3ns derradeiras.
\nO t\u00edtulo preliminar recolle as disposici\u00f3ns xerais da lei, o seu obxecto e finalidade, o \u00e1mbito de aplicaci\u00f3n, as definici\u00f3ns, os principios reitores e os de actuaci\u00f3n. De forma especial faise fincap\u00e9 nos principios de transversalidade, de colaboraci\u00f3n e cooperaci\u00f3n entre as diferentes administraci\u00f3ns p\u00fablicas de Galicia e de participaci\u00f3n da cidadan\u00eda e dos interlocutores sociais, que deben guiar a planificaci\u00f3n e o desenvolvemento de todas as pol\u00edticas p\u00fablicas en materia demogr\u00e1fica.
\nO t\u00edtulo I div\u00eddese en tres cap\u00edtulos.
\nNo cap\u00edtulo primeiro establ\u00e9cense os criterios de actuaci\u00f3n das administraci\u00f3ns p\u00fablicas de Galicia, destacando a obriga de incorporar a perspectiva demogr\u00e1fica en todas as s\u00faas pol\u00edticas, en correspondencia co car\u00e1cter sist\u00e9mico que debe presidir a acci\u00f3n p\u00fablica neste \u00e1mbito, o impulso da colaboraci\u00f3n e cooperaci\u00f3n interadministrativa e a implicaci\u00f3n do sector privado, as\u00ed como a participaci\u00f3n cidad\u00e1. Cobra especial importancia neste sentido o compromiso que asume a Administraci\u00f3n auton\u00f3mica de traballar conxuntamente co resto de administraci\u00f3ns p\u00fablicas de Galicia, apoiando e impulsando as s\u00faas actuaci\u00f3ns en materia demogr\u00e1fica.
\nNo cap\u00edtulo segundo reg\u00falase a organizaci\u00f3n administrativa que se considera necesaria para unha maior efectividade desta lei, creando a Comisi\u00f3n para o Impulso Demogr\u00e1fico, como \u00f3rgano de colaboraci\u00f3n e cooperaci\u00f3n das administraci\u00f3ns p\u00fablicas de Galicia en materia de impulso demogr\u00e1fico, e a Comisi\u00f3n T\u00e9cnica para o Impulso Demogr\u00e1fico, como \u00f3rgano da Administraci\u00f3n auton\u00f3mica para a coordinaci\u00f3n das pol\u00edticas auton\u00f3micas en materia demogr\u00e1fica. Pret\u00e9ndese reforzar e mellorar a coordinaci\u00f3n inter e intraadministrativa, incentivando a participaci\u00f3n de todas as partes implicadas no dese\u00f1o e aplicaci\u00f3n de pol\u00edticas p\u00fablicas con impacto demogr\u00e1fico.
\nFinalmente, o cap\u00edtulo terceiro est\u00e1 dedicado ao fomento do estudo, sensibilizaci\u00f3n, formaci\u00f3n e comunicaci\u00f3n en materia demogr\u00e1fica, e trata de impulsar as condici\u00f3ns para afondar no co\u00f1ecemento da evoluci\u00f3n da poboaci\u00f3n e dos seus efectos, transferindo os resultados ao conxunto da cidadan\u00eda, para contribu\u00edr \u00e1 mellora da gobernanza e \u00e1 implicaci\u00f3n de toda a sociedade na abordaxe consensuada do reto demogr\u00e1fico.
\nO t\u00edtulo II aborda as pol\u00edticas p\u00fablicas para o impulso demogr\u00e1fico, n\u00facleo central da lei, e consta de sete cap\u00edtulos.
\nO cap\u00edtulo primeiro establece criterios xerais de actuaci\u00f3n en materia de vivenda e nas pol\u00edticas activas de emprego desenvolvidas pola Administraci\u00f3n auton\u00f3mica e prev\u00e9 a estandarizaci\u00f3n da renda familiar, coa finalidade de dar un trato equitativo aos diferentes tipos e situaci\u00f3ns familiares.
\nO cap\u00edtulo segundo regula o apoio \u00e1s familias. O seu obxectivo \u00e9 o de apoiar e promover o libre desenvolvemento das familias e favorecer que as persoas poidan levar a cabo o seu proxecto familiar en Galicia, as\u00ed como ter o n\u00famero de fillos e fillas que desexen. Con esta finalidade desenv\u00f3lvense medidas como o incremento do investimento en pol\u00edticas de familia e, as\u00ed mesmo, para a mellora da accesibilidade dos recursos de atenci\u00f3n temper\u00e1 e prestaci\u00f3ns e axudas familiares por nacemento, adopci\u00f3n ou acollemento preadoptivo e para a mellora das vivendas, as\u00ed como o apoio econ\u00f3mico para o transporte e para o acceso \u00e1 educaci\u00f3n infantil 0-3. Igualmente rec\u00f3llese a especial consideraci\u00f3n das familias monoparentais coa aprobaci\u00f3n dun plan de apoio e co mandato de creaci\u00f3n do Rexistro de Familias Monoparentais Galegas. Tam\u00e9n se recolle a previsi\u00f3n de espazos e a reserva de aparcamento para as familias nos edificios de uso p\u00fablico, entre outras medidas. As\u00ed mesmo, prevese un apoio espec\u00edfico \u00e1s familias numerosas atendendo a s\u00faa especial contribuci\u00f3n \u00e1 sociedade, dada a s\u00faa achega \u00e1 remuda xeracional.
\nA pretensi\u00f3n \u00faltima deste cap\u00edtulo \u00e9 a de establecer un marco xur\u00eddico e financeiro estable e o desenvolvemento de actuaci\u00f3ns integrais que garantan unha estrutura de servizos de atenci\u00f3n das necesidades das familias. As\u00ed mesmo, consolida as pol\u00edticas de igualdade ao integrar a perspectiva de x\u00e9nero como panca do desenvolvemento social e econ\u00f3mico e elemento tractor do impulso demogr\u00e1fico.
\nNo cap\u00edtulo terceiro ab\u00f3rdase a conciliaci\u00f3n da vida familiar, laboral e persoal, que, baixo o principio da asunci\u00f3n equilibrada das responsabilidades dom\u00e9sticas e de coidados e a superaci\u00f3n dos roles e estereotipos de x\u00e9nero, pretende impulsar e consolidar o desenvolvemento de pol\u00edticas efectivas para que homes e mulleres poidan harmonizar as s\u00faas responsabilidades laborais e familiares en condici\u00f3ns de igualdade.
\nO cap\u00edtulo cuarto pretende sentar as bases que garantan as condici\u00f3ns necesarias para que as mozas e os mozos galegos poidan desenvolver o seu proxecto vital e formar unha familia no territorio da nosa Comunidade, buscando reforzar as s\u00faas capacidades e habilidades e fomentar as s\u00faas oportunidades de emprego.
\nO cap\u00edtulo quinto establece un marco favorable para o asentamento de nova poboaci\u00f3n na Comunidade Aut\u00f3noma. Con esta finalidade, imp\u00falsase o retorno da poboaci\u00f3n galega residente no exterior e da s\u00faa descendencia mediante o afianzamento dos seus v\u00ednculos con Galicia, o acceso a programas e servizos en igualdade de condici\u00f3ns que o resto da poboaci\u00f3n galega e o apoio para acadar a s\u00faa plena integraci\u00f3n social e laboral. As\u00ed mesmo, rec\u00f3llense previsi\u00f3ns dirixidas \u00e1 captaci\u00f3n de nova poboaci\u00f3n en correspondencia coas demandas do mercado laboral e ao desenvolvemento de programas de acollida que faciliten a integraci\u00f3n das novas persoas que se asenten en Galicia.
\nO cap\u00edtulo sexto regula o marco necesario para o desenvolvemento equilibrado do territorio e o asentamento da poboaci\u00f3n no medio rural e costeiro non urbano, impulsando a dotaci\u00f3n de servizos relacionados coas s\u00faas necesidades espec\u00edficas nos \u00e1mbitos do ensino, con especial referencia \u00e1 formaci\u00f3n profesional, da conciliaci\u00f3n, da cultura e da atenci\u00f3n \u00e1s persoas maiores ou con discapacidade, entre outros.
\nMerece especial atenci\u00f3n a pretensi\u00f3n desta lei de impulsar as actividades econ\u00f3micas no medio rural e costeiro non urbano, m\u00e1is al\u00f3 do \u00e1mbito agroforestal e mar\u00edtimo-pesqueiro, buscando unha modernizaci\u00f3n e diversificaci\u00f3n da s\u00faa estrutura econ\u00f3mica que garanta a sustentabilidade social, econ\u00f3mica e medioambiental. Neste sentido, faise especial fincap\u00e9 na planificaci\u00f3n e dotaci\u00f3n das telecomunicaci\u00f3ns, na aplicaci\u00f3n da innovaci\u00f3n e das tecnolox\u00edas \u00e1s actividades econ\u00f3micas, na remuda xeracional, no acceso \u00e1 terra e \u00e1s actividades mar\u00edtimo-pesqueiras e na dotaci\u00f3n de solo empresarial, entre outras pol\u00edticas. As\u00ed mesmo, establ\u00e9cese un tratamento diferenciado en positivo que fomente novas iniciativas e consolide a actividade econ\u00f3mica no rural e nas \u00e1reas costeiras non urbanas.
\nA posta en valor e o desenvolvemento sustentable e integrador do medio rural e costeiro non urbano \u00e9 unha responsabilidade de toda a sociedade e, en consecuencia, esta lei pretende impulsar a s\u00faa implicaci\u00f3n nesta tarefa, con especial referencia aos axentes econ\u00f3micos e \u00e1s organizaci\u00f3ns con actividade en Galicia pola s\u00faa potencialidade na consecuci\u00f3n deste obxectivo.
\nNo cap\u00edtulo s\u00e9timo ab\u00f3rdase a promoci\u00f3n do envellecemento activo e saudable, buscando a s\u00faa integraci\u00f3n nas diferentes pol\u00edticas p\u00fablicas, coa finalidade de asegurar o benestar durante todo o curso da vida, especialmente na vellez, e de promover, \u00e1 s\u00faa vez, a participaci\u00f3n das persoas maiores na sociedade, atendendo as situaci\u00f3ns de soidade non desexada, visibilizando o seu papel como motor de cambio e contribu\u00edndo ao seu apoderamento. Con esta pretensi\u00f3n, entre outras acci\u00f3ns, imp\u00falsase a aplicaci\u00f3n das tecnolox\u00edas neste \u00e1mbito e estim\u00falase a denominada econom\u00eda do envellecemento, co obxecto de dar resposta \u00e1s necesidades e demandas das persoas maiores ao tempo que se aproveita a s\u00faa potencialidade, se reforzan os servizos de atenci\u00f3n a domicilio, se pon en valor a s\u00faa experiencia e se fortalecen as relaci\u00f3ns interxeracionais.
\nPolo que respecta \u00e1s d\u00faas disposici\u00f3ns adicionais, establ\u00e9cese nelas o mandato dun incremento m\u00ednimo do investimento nas pol\u00edticas de familia do 50 % sobre o aumento porcentual do gasto non financeiro dos orzamentos xerais da Comunidade Aut\u00f3noma no prazo de cinco anos desde a entrada en vigor da lei e de aprobaci\u00f3n dunha estratexia conxunta das administraci\u00f3ns p\u00fablicas de Galicia para a ordenaci\u00f3n e coordinaci\u00f3n das pol\u00edticas en materia demogr\u00e1fica.
\nPor \u00faltimo, cabe destacar a modificaci\u00f3n levada a cabo en diferentes corpos normativos a trav\u00e9s das disposici\u00f3ns derradeiras da lei.
\nA disposici\u00f3n derradeira primeira modifica a Lei 13\/2008, do 3 de decembro, de servizos sociais de Galicia, coa finalidade de autorizar o Consello da Xunta de Galicia para a creaci\u00f3n do Comit\u00e9 de \u00c9tica dos Servizos Sociais de Galicia, como \u00f3rgano do Sistema galego de servizos sociais para a an\u00e1lise e o asesoramento nos conflitos \u00e9ticos que se susciten na intervenci\u00f3n social.
\nA disposici\u00f3n derradeira segunda modifica a Lei 16\/2010, do 17 de decembro, de organizaci\u00f3n e funcionamento da Administraci\u00f3n xeral e do sector p\u00fablico auton\u00f3mico de Galicia, para inclu\u00edr nela o tr\u00e1mite de traslado dos proxectos de decreto, xunto cunha an\u00e1lise do seu impacto demogr\u00e1fico, ao \u00f3rgano de direcci\u00f3n competente en materia de dinamizaci\u00f3n demogr\u00e1fica.
\nA disposici\u00f3n derradeira terceira, de modificaci\u00f3n da Lei 3\/2011, do 30 de xu\u00f1o, de apoio \u00e1 familia e \u00e1 convivencia de Galicia, revisa o concepto de familia monoparental para adaptalo \u00e1 realidade social actual destas familias, introduce o mandato de creaci\u00f3n do Rexistro de Familias Monoparentais Galegas, reco\u00f1ece d\u00faas novas tipolox\u00edas de familias de especial consideraci\u00f3n (as familias en situaci\u00f3n de especial vulnerabilidade econ\u00f3mica e as familias v\u00edtimas de violencia de x\u00e9nero, coa finalidade de que accedan ao trato preferente previsto para este grupo na dita lei) e acomoda a valoraci\u00f3n contractual das pol\u00edticas empresariais en materia de conciliaci\u00f3n \u00e1s previsi\u00f3ns desta lei.
\nA disposici\u00f3n derradeira cuarta modifica a Lei 14\/2013, do 26 de decembro, de racionalizaci\u00f3n do sector p\u00fablico auton\u00f3mico, coa finalidade de ali\u00f1ar a contrataci\u00f3n p\u00fablica aos obxectivos de impulso demogr\u00e1fico establecidos nesta lei.
\nA disposici\u00f3n derradeira quinta modifica o texto refundido das disposici\u00f3ns legais da Comunidade Aut\u00f3noma de Galicia en materia de igualdade, aprobado polo Decreto lexislativo 2\/2015, do 12 de febreiro, para, por unha banda, eliminar a preferencia das empresas cun plan de igualdade ou en posesi\u00f3n da Marca Galega de Excelencia en Igualdade na adxudicaci\u00f3n dos contratos sempre que as s\u00faas proposici\u00f3ns igualen as m\u00e1is vantaxosas desde o punto de vista dos criterios obxectivos que sirvan de base para a adxudicaci\u00f3n, en consonancia co novo escenario que regula a Lei 9\/2017, do 8 de novembro, de contratos do sector p\u00fablico, que permite outras alternativas de maior incidencia e relevancia para a valoraci\u00f3n das pol\u00edticas empresariais en materia de igualdade, e, por outra banda, recoller unha remisi\u00f3n expresa \u00e1 valoraci\u00f3n das pol\u00edticas empresariais en materia de conciliaci\u00f3n que esta lei incentiva a trav\u00e9s da contrataci\u00f3n do sector p\u00fablico auton\u00f3mico. As\u00ed mesmo, revisa o artigo 92, inclu\u00eddo no cap\u00edtulo relativo \u00e1s medidas de conciliaci\u00f3n e corresponsabilidade no emprego p\u00fablico, para incorporar unha definici\u00f3n do concepto de flexibilidade horaria e mais as previsi\u00f3ns desta lei a este respecto. No mesmo sentido, a disposici\u00f3n derradeira sexta leva a cabo unha modificaci\u00f3n da Lei 2\/2015, do 29 de abril, do emprego p\u00fablico de Galicia, para recoller as previsi\u00f3ns da lei e a regulaci\u00f3n da flexibilidade horaria anteriormente mencionadas respecto do persoal funcionario.
\nTam\u00e9n se recolle na parte final da lei a derrogaci\u00f3n de cantas disposici\u00f3ns de igual ou inferior rango se opo\u00f1an ao disposto nela e unha habilitaci\u00f3n para o seu desenvolvemento, fixando para tal fin un prazo m\u00e1ximo e a previsi\u00f3n sobre a s\u00faa entrada en vigor.
\nEsta lei ax\u00fastase aos principios de boa regulaci\u00f3n establecidos no artigo 37.a) da Lei 14\/2013, do 26 de decembro, de racionalizaci\u00f3n do sector p\u00fablico auton\u00f3mico, ao responderen as medidas previstas nela \u00e1 satisfacci\u00f3n de necesidades de interese xeral coa debida proporcionalidade, eficacia e eficiencia, ao preverse na norma os obxectivos perseguidos e a s\u00faa xustificaci\u00f3n e ao promoverse a participaci\u00f3n cidad\u00e1 no procedemento de elaboraci\u00f3n da norma, como exixen os principios de transparencia e accesibilidade, e ao introducirse a trav\u00e9s dela, conforme os principios de seguridade xur\u00eddica e simplicidade, as modificaci\u00f3ns precisas nas disposici\u00f3ns vixentes. Procede salientar, ademais, que os requisitos establecidos na norma para o exercicio de determinadas actividades econ\u00f3micas responden a raz\u00f3ns de interese xeral, baseadas na salvagarda da seguridade e sa\u00fade infantil e na consecuci\u00f3n de obxectivos da pol\u00edtica social, sendo, en todo caso, enunciados do xeito menos restritivo ou distorsionador para a actividade econ\u00f3mica a que afectan, de acordo cos principios de necesidade e de proporcionalidade previstos no artigo 5 da Lei 20\/2013, do 9 de decembro, de garant\u00eda da unidade de mercado.
\nNo procedemento de elaboraci\u00f3n desta lei promoveuse a participaci\u00f3n cidad\u00e1 a trav\u00e9s do Portal de transparencia e Goberno aberto. As\u00ed mesmo, na tramitaci\u00f3n do anteproxecto de lei segu\u00edronse os tr\u00e1mites previstos na normativa aplicable, inclu\u00eddos o de audiencia \u00e1 Comisi\u00f3n de Persoal e de negociaci\u00f3n colectiva respecto das medidas que afectan o r\u00e9xime de persoal do sector p\u00fablico auton\u00f3mico, as\u00ed como o informe do Consello Galego de Benestar Social e o ditame do Consello Econ\u00f3mico e Social de Galicia.
\nPor todo o exposto o Parlamento de Galicia aprobou e eu, de conformidade co artigo 13.2 do Estatuto de Autonom\u00eda de Galicia e co artigo 24 da Lei 1\/1983, do 22 de febreiro, de normas reguladoras da Xunta e da s\u00faa Presidencia, promulgo en nome de El-Rei a Lei de impulso demogr\u00e1fico de Galicia.
\nT\u00cdTULO PRELIMINAR
\nDISPOSICI\u00d3NS XERAIS
\nArtigo 1. Obxecto e finalidade da lei
\n1. Esta lei ten por obxecto establecer os fundamentos para o impulso demogr\u00e1fico de Galicia, acorde cos principios de igualdade de oportunidades, non discriminaci\u00f3n e accesibilidade universal, que favoreza un desenvolvemento social, econ\u00f3mico e ambiental sustentable e territorialmente equilibrado, de xeito que as persoas consideren Galicia como o lugar id\u00f3neo para vivir, establecerse e, se as\u00ed o desexan, ter fillas e fillos e desenvolver o proxecto familiar que libremente escollan.
\n2. Para estes efectos, a lei establece os principios e as li\u00f1as de actuaci\u00f3n das administraci\u00f3ns p\u00fablicas de Galicia no dese\u00f1o e desenvolvemento das s\u00faas pol\u00edticas e un conxunto de medidas que atinxen \u00e1s ditas administraci\u00f3ns, \u00e1 cidadan\u00eda e aos diferentes axentes que operan no territorio da Comunidade Aut\u00f3noma de Galicia.
\n3. A finalidade desta lei \u00e9 o impulso e a dinamizaci\u00f3n demogr\u00e1fica de Galicia mediante a ordenaci\u00f3n e a coordinaci\u00f3n das pol\u00edticas p\u00fablicas auton\u00f3micas e o fomento da actuaci\u00f3n conxunta das administraci\u00f3ns p\u00fablicas e dos distintos interlocutores sociais e econ\u00f3micos de Galicia.
\nArtigo 2. \u00c1mbito de aplicaci\u00f3n
\n1. Esta lei \u00e9 aplicable \u00e1 Administraci\u00f3n xeral da Comunidade Aut\u00f3noma de Galicia e \u00e1s entidades p\u00fablicas instrumentais do sector p\u00fablico auton\u00f3mico.
\n2. As disposici\u00f3ns desta lei relativas \u00e1s administraci\u00f3ns p\u00fablicas de Galicia ser\u00e1n tam\u00e9n aplicables \u00e1s administraci\u00f3ns locais de Galicia e \u00e1s entidades p\u00fablicas vinculadas ou dependentes delas, sen prexu\u00edzo do necesario respecto \u00e1 s\u00faa autonom\u00eda.
\n3. Os principios que inspiran as previsi\u00f3ns desta lei ser\u00e1n aplicables, no que proceda, \u00e1s entidades instrumentais de natureza non p\u00fablica pertencentes ao sector p\u00fablico auton\u00f3mico. Ademais, ser\u00e1n directamente aplicables a tales entidades os preceptos desta lei relativos ao conxunto do sector p\u00fablico auton\u00f3mico.
\nArtigo 3. Definici\u00f3ns
\nPara os efectos desta lei, ent\u00e9ndese por:
\na) Administraci\u00f3ns p\u00fablicas de Galicia: a Administraci\u00f3n xeral da Comunidade Aut\u00f3noma, as entidades que integran a Administraci\u00f3n local e as entidades p\u00fablicas vinculadas ou dependentes das anteriores.
\nb) Administraci\u00f3n auton\u00f3mica: a Administraci\u00f3n xeral da Comunidade Aut\u00f3noma de Galicia e\/ou a entidade p\u00fablica instrumental do sector p\u00fablico auton\u00f3mico competente.
\nc) Impulso demogr\u00e1fico: conxunto de medidas dirixidas ao desenvolvemento sustentable e ao logro do equilibrio territorial e social, de modo que se creen contornos favorables para o asentamento da poboaci\u00f3n, o desenvolvemento saudable e o benestar da infancia e unha libre realizaci\u00f3n dos proxectos vitais que permita cumprir as expectativas e os desexos da poboaci\u00f3n de poder formar unha familia e aproxime a fecundidade \u00e1 media da Uni\u00f3n Europea, que promova o envellecemento activo e saudable e que facilite o retorno das galegas e dos galegos residentes no exterior e a atracci\u00f3n de nova poboaci\u00f3n ao territorio da Comunidade Aut\u00f3noma de Galicia.
\nd) Perspectiva demogr\u00e1fica: metodolox\u00eda e mecanismos destinados a integrar na produci\u00f3n normativa e no dese\u00f1o e desenvolvemento das pol\u00edticas p\u00fablicas a consideraci\u00f3n das interacci\u00f3ns entre a acci\u00f3n p\u00fablica e as din\u00e1micas poboacionais.
\ne) Impacto demogr\u00e1fico: identificaci\u00f3n e valoraci\u00f3n dos diferentes efectos e resultados dunha norma ou dunha pol\u00edtica p\u00fablica no comportamento da poboaci\u00f3n, co obxecto de neutralizar posibles efectos que dificulten ou impidan o impulso demogr\u00e1fico.
\nf) Familias: todos os n\u00facleos estables de convivencia formados por unha persoa ou unha parella unida por un v\u00ednculo conxugal ou de afectividade an\u00e1loga \u00e1 conxugal, de car\u00e1cter xur\u00eddico ou non, e mais as persoas ascendentes, as que dependan delas por filiaci\u00f3n, adopci\u00f3n, tutela ou acollemento e aquelas que te\u00f1an ao seu cargo.
\ng) Familias de especial consideraci\u00f3n: as que te\u00f1an este car\u00e1cter conforme o previsto na Lei 3\/2011, do 30 de xu\u00f1o, de apoio \u00e1 familia e \u00e1 convivencia de Galicia.
\nh) Poboaci\u00f3n galega residente no exterior: a cidadan\u00eda espa\u00f1ola residente no exterior \u00e1 que o Estatuto de autonom\u00eda de Galicia outorga dereitos pol\u00edticos, as\u00ed como tam\u00e9n a s\u00faa descendencia.
\ni) Poboaci\u00f3n galega retornada: as persoas galegas e nacidas en Galicia que residindo f\u00f3ra de Espa\u00f1a retornen \u00e1 Comunidade Aut\u00f3noma galega, os seus c\u00f3nxuxes ou persoas con uni\u00f3n an\u00e1loga \u00e1 conxugal e os fillos e as fillas das ditas persoas, sempre que cumpran o disposto na Lei 7\/2013, do 13 de xu\u00f1o, da galeguidade, e, as\u00ed mesmo, o resto de descendentes naquelas li\u00f1as concretas de acci\u00f3n que expresamente o establezan.
\nj) Medio rural e costeiro non urbano: zonas intermedias (ZIP) e zonas pouco poboadas de Galicia (ZPP), segundo a clasificaci\u00f3n do grao e subgrao de urbanizaci\u00f3n das parroquias galegas realizada polo Instituto Galego de Estat\u00edstica.
\nk) Envellecemento activo e saudable: proceso de optimizaci\u00f3n das oportunidades de sa\u00fade, participaci\u00f3n e seguridade co fin de mellorar a calidade de vida das persoas a medida que envellecen.
\nArtigo 4. Principios reitores
\nSon principios reitores desta lei:
\na) Igualdade e respecto \u00e1 diversidade nas pol\u00edticas activas de impulso demogr\u00e1fico, prestando especial atenci\u00f3n \u00e1s diferenzas derivadas do x\u00e9nero, a idade, a situaci\u00f3n de dependencia ou discapacidade e a orientaci\u00f3n sexual ou relixiosa, mediante a adopci\u00f3n de medidas espec\u00edficas para previr ou compensar as desvantaxes que estas diferenzas poidan causar.
\nb) Apoio \u00e1 liberdade de constituci\u00f3n e organizaci\u00f3n das familias, como elemento fundamental de organizaci\u00f3n da sociedade, en todos os \u00e1mbitos e, nomeadamente, no persoal, econ\u00f3mico e social.
\nc) Interese superior do e da menor. Todo neno e nena ten dereito a que o seu interese superior sexa valorado e considerado como primordial en todas as acci\u00f3ns e decisi\u00f3ns que o poidan afectar individual ou colectivamente, tanto no \u00e1mbito p\u00fablico como privado. Para os efectos da avaliaci\u00f3n e determinaci\u00f3n do dito interese superior, consideraranse os elementos, criterios e principios recollidos no artigo 2 da Lei org\u00e1nica 1\/1996, do 15 de xaneiro, de protecci\u00f3n xur\u00eddica do menor, de modificaci\u00f3n parcial do C\u00f3digo civil e da Lei de axuizamento civil, as\u00ed como pola lexislaci\u00f3n vixente en cada momento en relaci\u00f3n con esta materia.
\nd) Desenvolvemento econ\u00f3mico intelixente e sustentable, baseado no capital humano, na aprendizaxe continua, na promoci\u00f3n e xesti\u00f3n do co\u00f1ecemento e na modernizaci\u00f3n do sistema produtivo mediante a innovaci\u00f3n e a incorporaci\u00f3n das tecnolox\u00edas como instrumento da actividade econ\u00f3mica, e respectuoso co medio ambiente, que aproveite e vele polo uso dos recursos end\u00f3xenos e pola s\u00faa forma de explotaci\u00f3n e aproxime o m\u00e1ximo posible o PIB per c\u00e1pita \u00e1 media da Uni\u00f3n Europea.
\ne) Equilibrio territorial, a trav\u00e9s dunha ordenaci\u00f3n equilibrada do territorio que garanta o acceso equitativo \u00e1s oportunidades e aos servizos p\u00fablicos e corrixa as desigualdades entre os diferentes territorios de Galicia e as zonas de interior e de costa e, particularmente, a polarizaci\u00f3n entre o medio rural e o urbano.
\nArtigo 5. Principios de actuaci\u00f3n
\nA aplicaci\u00f3n desta lei rexerase polos seguintes principios:
\na) Transversalidade. As administraci\u00f3ns p\u00fablicas de Galicia incorporar\u00e1n a perspectiva demogr\u00e1fica en todas as s\u00faas pol\u00edticas, tanto na elaboraci\u00f3n da normativa que as regule como na dotaci\u00f3n orzamentaria, especialmente nos \u00e1mbitos familiar, laboral, da sa\u00fade, a educaci\u00f3n, a cultura e o ocio, o deporte, a xuventude, o envellecemento, a migraci\u00f3n, os servizos p\u00fablicos e as comunicaci\u00f3ns.
\nb) Colaboraci\u00f3n e cooperaci\u00f3n. As administraci\u00f3ns p\u00fablicas de Galicia colaborar\u00e1n a prol do impulso demogr\u00e1fico de Galicia e promover\u00e1n, no exercicio das s\u00faas competencias, a cooperaci\u00f3n da Administraci\u00f3n estatal e comunitaria.
\nc) Coordinaci\u00f3n. As administraci\u00f3ns p\u00fablicas de Galicia articular\u00e1n procedementos de coordinaci\u00f3n entre os diferentes \u00f3rganos implicados nas pol\u00edticas e medidas previstas nesta lei, co obxecto de simplificar e axilizar a tramitaci\u00f3n dos procedementos relacionados con elas.
\nd) Responsabilidade p\u00fablica. As administraci\u00f3ns p\u00fablicas de Galicia garantir\u00e1n, no \u00e1mbito das s\u00faas respectivas competencias, a regulaci\u00f3n, a articulaci\u00f3n e a aplicaci\u00f3n efectiva do conxunto de pol\u00edticas e medidas previstas nesta lei.
\ne) Eficacia e eficiencia administrativa. As administraci\u00f3ns p\u00fablicas de Galicia deber\u00e1n acadar os obxectivos definidos nesta lei garantindo a eficacia e a eficiencia no emprego dos recursos, evitando posibles duplicidades derivadas da intervenci\u00f3n de diferentes \u00f3rganos ou administraci\u00f3ns e velando pola aplicaci\u00f3n dunha perspectiva integral na formulaci\u00f3n de pol\u00edticas sectoriais.
\nf) Informaci\u00f3n e sensibilizaci\u00f3n. As administraci\u00f3ns p\u00fablicas de Galicia fomentar\u00e1n o estudo e a an\u00e1lise das implicaci\u00f3ns da evoluci\u00f3n demogr\u00e1fica e contribuir\u00e1n \u00e1 mellora da concienciaci\u00f3n da cidadan\u00eda, mediante o impulso do debate e a sensibilizaci\u00f3n social ao respecto.
\ng) Avaliaci\u00f3n e seguimento. As administraci\u00f3ns p\u00fablicas de Galicia realizar\u00e1n un seguimento continuo do desenvolvemento e implantaci\u00f3n das pol\u00edticas p\u00fablicas en materia demogr\u00e1fica para avaliar a s\u00faa eficacia e eficiencia e facilitar a toma de decisi\u00f3ns sobre elas.
\nh) Participaci\u00f3n. As administraci\u00f3ns p\u00fablicas de Galicia promover\u00e1n a participaci\u00f3n da cidadan\u00eda, da iniciativa social, dos interlocutores econ\u00f3micos e sociais e dos restantes axentes p\u00fablicos e privados na planificaci\u00f3n e aplicaci\u00f3n das pol\u00edticas de impulso demogr\u00e1fico.
\nArtigo 6. Principios espec\u00edficos en materia de familia
\nAs administraci\u00f3ns p\u00fablicas de Galicia desenvolver\u00e1n as s\u00faas actuaci\u00f3ns de impulso demogr\u00e1fico en materia de familia baixo os principios espec\u00edficos de:
\na) Liberdade e respecto \u00e1 diversidade. Garantirase a liberdade de constituci\u00f3n e organizaci\u00f3n da vida privada, familiar e de convivencia, o respecto \u00e1 dignidade e aos dereitos e o coidado do benestar das persoas que integran os diferentes modelos de familia.
\nb) Promoci\u00f3n e apoio. Reco\u00f1ecerase, fomentarase e apoiarase o papel das familias como n\u00facleo fundamental de convivencia da sociedade e axente vertebrador da solidariedade intraxeracional e interxeracional, as\u00ed como da transmisi\u00f3n de valores sociais.
\nc) Solidariedade. As pol\u00edticas de apoio \u00e1s familias materializar\u00e1n o apoio e respaldo da sociedade para con elas e, de forma positiva e diferencial, para coas familias de especial consideraci\u00f3n.
\nd) Equidade. As pol\u00edticas de apoio \u00e1s familias asegurar\u00e1n que todas elas se beneficien e te\u00f1an oportunidades para mellorar ou manter a s\u00faa situaci\u00f3n de benestar. Darase especial atenci\u00f3n a aquelas familias con nenos e nenas en situaci\u00f3n de vulnerabilidade pola s\u00faa situaci\u00f3n de exclusi\u00f3n social ou pobreza econ\u00f3mica, a s\u00faa pertenza a minor\u00edas \u00e9tnicas ou a s\u00faa discapacidade ou por ser parte doutras familias de especial consideraci\u00f3n, como son as familias monoparentais, as familias numerosas ou as familias v\u00edtimas de violencia de x\u00e9nero.
\ne) Igualdade. As pol\u00edticas de apoio \u00e1s familias fomentar\u00e1n a igualdade entre homes e mulleres e a conciliaci\u00f3n corresponsable da vida persoal, familiar e laboral.
\nf) Reco\u00f1ecemento. As pol\u00edticas de apoio \u00e1s familias po\u00f1er\u00e1n en valor a instituci\u00f3n familiar e os traballos de sostemento dos fogares e de coidado, realizados maioritariamente polas mulleres.
\ng) Accesibilidade. Facilitarase a m\u00e1xima accesibilidade aos recursos e servizos de apoio \u00e1s familias tendo en conta a ordenaci\u00f3n territorial de Galicia.
\nh) Promoci\u00f3n do benestar infantil. Considerarase o neno, nena e adolescente como suxeito de dereitos e favoreceranse as actuaci\u00f3ns que promovan o seu benestar e o exercicio progresivo aut\u00f3nomo daqueles dereitos, de acordo coa s\u00faa madureza.
\nT\u00cdTULO I
\nCRITERIOS DE ACTUACI\u00d3N E ORGANIZACI\u00d3N PARA O IMPULSO DEMOGR\u00c1FICO
\nCAP\u00cdTULO I
\nCar\u00e1cter sist\u00e9mico das pol\u00edticas demogr\u00e1ficas
\nArtigo 7. Incorporaci\u00f3n da perspectiva demogr\u00e1fica
\n1. As administraci\u00f3ns p\u00fablicas de Galicia incorporar\u00e1n a perspectiva demogr\u00e1fica na produci\u00f3n normativa e na elaboraci\u00f3n, execuci\u00f3n e seguimento de todas as pol\u00edticas e de todas as acci\u00f3ns desenvolvidas no exercicio das s\u00faas competencias.
\n2. Na elaboraci\u00f3n dos orzamentos xerais da Comunidade Aut\u00f3noma de Galicia tomaranse en consideraci\u00f3n indicadores que permitan integrar a perspectiva demogr\u00e1fica nas pol\u00edticas orzamentarias de maneira transversal.
\n3. Na memoria dos orzamentos individualizarase o gasto nas pol\u00edticas activas de impulso demogr\u00e1fico recollidas na Axenda demogr\u00e1fica prevista na letra a) do artigo 19.
\nArtigo 8. An\u00e1lise do impacto demogr\u00e1fico
\n1. Nos procedementos de elaboraci\u00f3n de proxectos de lei e decretos, as\u00ed como de documentos de planificaci\u00f3n sectorial que tramite a Administraci\u00f3n auton\u00f3mica, deber\u00e1 darse traslado do texto proxectado, xunto cunha an\u00e1lise do seu impacto demogr\u00e1fico, ao \u00f3rgano de direcci\u00f3n con competencias en materia de dinamizaci\u00f3n demogr\u00e1fica, conced\u00e9ndolle un prazo de dez d\u00edas h\u00e1biles para a formulaci\u00f3n, se \u00e9 o caso, das observaci\u00f3ns que considere procedentes nesta materia.
\n2. O \u00f3rgano de direcci\u00f3n con competencias en materia de dinamizaci\u00f3n demogr\u00e1fica proporcionar\u00e1 directrices, criterios e metodolox\u00edas para facilitar a elaboraci\u00f3n da an\u00e1lise prevista no n\u00famero 1.
\nArtigo 9. Informe peri\u00f3dico e indicadores en materia demogr\u00e1fica
\n1. O Observatorio Galego de Dinamizaci\u00f3n Demogr\u00e1fica elaborar\u00e1 e far\u00e1 p\u00fablico no primeiro semestre un informe anual sobre a situaci\u00f3n demogr\u00e1fica de Galicia.
\n2. A Administraci\u00f3n auton\u00f3mica incluir\u00e1 na s\u00faa planificaci\u00f3n estat\u00edstica a elaboraci\u00f3n de indicadores de competitividade territorial, que cumprir\u00e1n coa obriga de incorporar a perspectiva de x\u00e9nero, consonte o previsto na normativa estat\u00edstica da Comunidade Aut\u00f3noma de Galicia.
\n3. As\u00ed mesmo, o Observatorio Galego de Dinamizaci\u00f3n Demogr\u00e1fica definir\u00e1 indicadores que servir\u00e1n de orientaci\u00f3n \u00e1s pol\u00edticas das administraci\u00f3ns p\u00fablicas de Galicia en materia de impulso demogr\u00e1fico.
\nArtigo 10. Colaboraci\u00f3n e cooperaci\u00f3n interadministrativa
\n1. A Administraci\u00f3n auton\u00f3mica garantir\u00e1 a participaci\u00f3n activa das administraci\u00f3ns locais de Galicia en todas as pol\u00edticas dirixidas ao impulso demogr\u00e1fico.
\n2. A colaboraci\u00f3n e cooperaci\u00f3n coas administraci\u00f3ns locais de Galicia no dese\u00f1o e desenvolvemento de pol\u00edticas de impulso demogr\u00e1fico ser\u00e1 promovida pola Administraci\u00f3n auton\u00f3mica a trav\u00e9s da comisi\u00f3n prevista no artigo 20.
\n3. A Administraci\u00f3n auton\u00f3mica promover\u00e1 a inclusi\u00f3n de pol\u00edticas de impulso demogr\u00e1fico dentro dos programas desenvolvidos pola Eurorrexi\u00f3n Galicia-Norte de Portugal.
\nArtigo 11. Pol\u00edticas prioritarias para o impulso demogr\u00e1fico
\nAs administraci\u00f3ns p\u00fablicas de Galicia considerar\u00e1n prioritarias para o impulso demogr\u00e1fico as seguintes pol\u00edticas:
\n1. Pol\u00edticas que faciliten a emancipaci\u00f3n da xuventude con programas espec\u00edficos que promovan o seu acceso a empregos estables e de calidade e para o acceso \u00e1 vivenda.
\n2. Pol\u00edticas de conciliaci\u00f3n e corresponsabilidade que act\u00faen como panca de participaci\u00f3n das mulleres no mercado laboral, favorecendo o incremento dos \u00edndices de fecundidade e evitando desequilibrios na composici\u00f3n das cohortes de idades susceptibles de formar unha familia.
\n3. Pol\u00edticas que aposten decididamente pola diversificaci\u00f3n econ\u00f3mica no medio rural, pola reduci\u00f3n das trabas burocr\u00e1ticas para o establecemento de iniciativas empresariais e pola garant\u00eda de acceso adecuado aos servizos para a poboaci\u00f3n e as empresas que se establezan nel.
\n4. Pol\u00edticas espec\u00edficas de capacitaci\u00f3n dixital de toda a poboaci\u00f3n do medio rural que lle permitan estudar, traballar, comunicarse, atender as s\u00faas necesidades b\u00e1sicas e superar o illamento.
\nArtigo 12. Criterios de actuaci\u00f3n das administraci\u00f3ns locais
\nAtendendo o car\u00e1cter sist\u00e9mico das pol\u00edticas p\u00fablicas en materia demogr\u00e1fica, as administraci\u00f3ns locais de Galicia, no exercicio das s\u00faas competencias, rexeranse polos seguintes criterios:
\na) A incorporaci\u00f3n da perspectiva demogr\u00e1fica conforme o previsto no artigo 7.
\nb) A colaboraci\u00f3n e cooperaci\u00f3n coa Administraci\u00f3n auton\u00f3mica no dese\u00f1o e implementaci\u00f3n das pol\u00edticas de impulso demogr\u00e1fico.
\nc) O impulso da participaci\u00f3n dos distintos interlocutores sociais e econ\u00f3micos e da cidadan\u00eda no dese\u00f1o e desenvolvemento das pol\u00edticas de impulso demogr\u00e1fico.
\nArtigo 13. Apoio \u00e1s administraci\u00f3ns locais
\n1. A Administraci\u00f3n auton\u00f3mica, na asignaci\u00f3n de fondos e no outorgamento de axudas e subvenci\u00f3ns \u00e1s entidades locais, ter\u00e1 en conta o desenvolvemento por parte destas de pol\u00edticas de impulso demogr\u00e1fico de forma coordinada, o esforzo orzamentario realizado nesta materia e a s\u00faa capacidade econ\u00f3mica.
\n2. Dentro dos criterios de repartici\u00f3n do Fondo de Cooperaci\u00f3n Local incluirase o esforzo orzamentario dos concellos en materia demogr\u00e1fica, e, para estes efectos, poderase crear nel un fondo espec\u00edfico destinado ao equilibrio demogr\u00e1fico territorial.
\n3. A Administraci\u00f3n auton\u00f3mica elaborar\u00e1 e po\u00f1er\u00e1 \u00e1 disposici\u00f3n das administraci\u00f3ns locais instrumentos e mecanismos de apoio econ\u00f3mico que faciliten a incorporaci\u00f3n da perspectiva demogr\u00e1fica no dese\u00f1o e aplicaci\u00f3n das pol\u00edticas e acci\u00f3ns levadas a cabo por estas.
\n4. As administraci\u00f3ns p\u00fablicas impulsar\u00e1n medidas para que na participaci\u00f3n nos ingresos do Estado e da Comunidade Aut\u00f3noma se introduzan os criterios de dispersi\u00f3n e envellecemento da poboaci\u00f3n na repartici\u00f3n de fondos entre as entidades locais.
\nArtigo 14. Colaboraci\u00f3n co sector privado
\n1. As administraci\u00f3ns p\u00fablicas de Galicia fomentar\u00e1n a implicaci\u00f3n e a participaci\u00f3n dos axentes do sector privado nas pol\u00edticas p\u00fablicas de impulso demogr\u00e1fico, mediante programas espec\u00edficos de colaboraci\u00f3n p\u00fablico-privada.
\n2. A Administraci\u00f3n auton\u00f3mica poder\u00e1 asinar convenios de colaboraci\u00f3n coas entidades financeiras que operan en Galicia, as\u00ed como coas sociedades de garant\u00eda rec\u00edproca galegas, co fin de facilitar o acceso ao cr\u00e9dito de traballadoras e traballadores aut\u00f3nomos e das empresas para o seu crecemento ou implantaci\u00f3n no noso territorio.
\n3. As\u00ed mesmo, a Administraci\u00f3n auton\u00f3mica impulsar\u00e1 a cooperaci\u00f3n co sector privado para que este incorpore a formaci\u00f3n do seu persoal en materias con impacto demogr\u00e1fico, as\u00ed como para potenciar o talento asociado \u00e1 contorna da nosa terra.
\nArtigo 15. Colaboraci\u00f3n do terceiro sector social
\nAs administraci\u00f3ns p\u00fablicas de Galicia promover\u00e1n a participaci\u00f3n do terceiro sector social nas acci\u00f3ns de impulso demogr\u00e1fico para fortalecer o reco\u00f1ecemento e o exercicio efectivo dos dereitos sociais, mellorar o co\u00f1ecemento e a cobertura das necesidades da poboaci\u00f3n m\u00e1is vulnerable e avanzar nunha sociedade cohesionada e inclusiva.
\nArtigo 16. Participaci\u00f3n cidad\u00e1
\n1. A Administraci\u00f3n auton\u00f3mica garantir\u00e1 a participaci\u00f3n cidad\u00e1 na elaboraci\u00f3n dos seus instrumentos de planificaci\u00f3n e na avaliaci\u00f3n das pol\u00edticas de impulso demogr\u00e1fico, mediante a realizaci\u00f3n dun tr\u00e1mite de consulta aberto \u00e1 cidadan\u00eda en xeral e \u00e1s persoas e entidades especialistas na materia en particular.
\n2. As\u00ed mesmo, promoverase a participaci\u00f3n das persoas destinatarias directas das pol\u00edticas, inclu\u00edndo especialmente nenas e nenos, adolescentes e persoas maiores.
\nArtigo 17. Contrataci\u00f3n
\n1. O sector p\u00fablico auton\u00f3mico dese\u00f1ar\u00e1 e articular\u00e1 a s\u00faa estratexia en materia de contrataci\u00f3n p\u00fablica tendo en conta os principios de desenvolvemento social, econ\u00f3mico e ambiental sustentable recollidos nesta lei.
\n2. Para estes efectos, coa finalidade de proporcionar unha mellor relaci\u00f3n calidade-prezo na prestaci\u00f3n contractual e unha maior e mellor eficiencia na utilizaci\u00f3n dos fondos p\u00fablicos, de acordo co establecido na Lei 9\/2017, do 8 de novembro, de contratos do sector p\u00fablico, pola que se traspo\u00f1en ao ordenamento xur\u00eddico espa\u00f1ol as directivas do Parlamento Europeo e do Consello 2014\/23\/UE e 2014\/24\/UE, do 26 de febreiro de 2014, en toda a contrataci\u00f3n do sector p\u00fablico auton\u00f3mico incorporaranse de maneira transversal e preceptiva criterios sociais e medioambientais que garden relaci\u00f3n co obxecto do contrato, nos termos previstos no artigo 145 da dita lei.
\n3. En desenvolvemento do expresado nos n\u00fameros anteriores, procurarase, mediante a s\u00faa inclusi\u00f3n nas prescrici\u00f3ns t\u00e9cnicas, nos criterios de adxudicaci\u00f3n ou nas condici\u00f3ns de execuci\u00f3n do contrato, que as obras, produtos e servizos que se adquiran, as\u00ed como os procesos ou procedementos que se utilicen neles, cumpran requisitos determinados e caracter\u00edsticas espec\u00edficas de tipo social e medioambiental, preferentemente aqueles relacionados coa igualdade de x\u00e9nero, o comercio xusto, a agricultura e a gandar\u00eda ecol\u00f3xicas e a xesti\u00f3n forestal e pesca sustentables e os que garantan o cumprimento das convenci\u00f3ns fundamentais da Organizaci\u00f3n Internacional do Traballo, de conformidade co establecido na Lei 9\/2017, do 8 de novembro.
\n4. En particular, os \u00f3rganos de contrataci\u00f3n introducir\u00e1n criterios de adxudicaci\u00f3n cualitativos, vinculados ao obxecto do contrato, referidos \u00e1s pol\u00edticas empresariais en materia de igualdade no proceso espec\u00edfico de produci\u00f3n, prestaci\u00f3n ou comercializaci\u00f3n das obras, subministraci\u00f3ns ou servizos, preferentemente aqueles referidos aos plans de igualdade de x\u00e9nero ou \u00e1s medidas a prol da igualdade de x\u00e9nero que se apliquen, \u00e1 loita contra a discriminaci\u00f3n salarial por raz\u00f3n de sexo e ao fomento da contrataci\u00f3n feminina.
\n5. As\u00ed mesmo, o sector p\u00fablico auton\u00f3mico facilitar\u00e1 o acceso \u00e1 contrataci\u00f3n p\u00fablica das pequenas e medianas empresas e das empresas de econom\u00eda social.
\nArtigo 18. Axudas e subvenci\u00f3ns p\u00fablicas
\n1. O sector p\u00fablico auton\u00f3mico dese\u00f1ar\u00e1 e articular\u00e1 a s\u00faa estratexia en materia de axudas e subvenci\u00f3ns p\u00fablicas tendo en conta os principios de promoci\u00f3n da igualdade de x\u00e9nero e de desenvolvemento social, econ\u00f3mico e ambiental sustentable recollidos nesta lei.
\n2. De acordo co expresado no n\u00famero anterior, o sector p\u00fablico auton\u00f3mico incorporar\u00e1 nas bases reguladoras das axudas e subvenci\u00f3ns requisitos dirixidos a promover a implicaci\u00f3n dos diferentes axentes na sustentabilidade demogr\u00e1fica e na cohesi\u00f3n territorial de Galicia, de modo que se favoreza, entre outras, a permanencia das persoas no lugar de residencia habitual, a conciliaci\u00f3n corresponsable e o apoio \u00e1s familias con persoas a cargo.
\nCAP\u00cdTULO II
\nOrganizaci\u00f3n administrativa
\nArtigo 19. Competencias do Consello da Xunta de Galicia
\nAdemais das competencias que a normativa vixente atrib\u00fae ao Consello da Xunta de Galicia, corresponderanlle en materia demogr\u00e1fica as seguintes:
\na) Establecer as directrices da acci\u00f3n auton\u00f3mica para o impulso demogr\u00e1fico e aprobar a Axenda demogr\u00e1fica anual.
\nb) Impulsar a implantaci\u00f3n efectiva da perspectiva demogr\u00e1fica na acci\u00f3n do Goberno auton\u00f3mico.
\nc) Facer o seguimento do desenvolvemento das pol\u00edticas activas de impulso demogr\u00e1fico.
\nArtigo 20. Comisi\u00f3n para o Impulso Demogr\u00e1fico
\n1. Cr\u00e9ase a Comisi\u00f3n para o Impulso Demogr\u00e1fico, como \u00f3rgano de colaboraci\u00f3n e cooperaci\u00f3n da Administraci\u00f3n auton\u00f3mica, dos municipios e das deputaci\u00f3ns provinciais de Galicia en materia de impulso demogr\u00e1fico.
\n2. A Comisi\u00f3n para o Impulso Demogr\u00e1fico adscr\u00edbese \u00e1 consellar\u00eda competente en materia de dinamizaci\u00f3n demogr\u00e1fica, que lle prestar\u00e1 o soporte persoal e material preciso para o cumprimento das s\u00faas funci\u00f3ns.
\n3. Son funci\u00f3ns da comisi\u00f3n:
\na) Promover a colaboraci\u00f3n e o intercambio de informaci\u00f3n en materia demogr\u00e1fica entre a Administraci\u00f3n auton\u00f3mica, os municipios e as deputaci\u00f3ns provinciais de Galicia.
\nb) Facilitar o consenso ao redor das pol\u00edticas de impulso demogr\u00e1fico que afecten as diferentes administraci\u00f3ns que forman parte dela.
\nc) Promover sistemas de cooperaci\u00f3n e coordinaci\u00f3n para a xesti\u00f3n integrada das pol\u00edticas p\u00fablicas de impulso demogr\u00e1fico polas diferentes administraci\u00f3ns que forman parte dela.
\nd) Elaborar e aprobar a estratexia demogr\u00e1fica para o conxunto das administraci\u00f3ns p\u00fablicas de Galicia.
\n4. Esta comisi\u00f3n estar\u00e1 presidida pola persoa titular da consellar\u00eda con competencias en materia de dinamizaci\u00f3n demogr\u00e1fica ou persoa en quen delegue.
\n5. A comisi\u00f3n ter\u00e1 unha composici\u00f3n paritaria entre a Administraci\u00f3n auton\u00f3mica e as administraci\u00f3ns locais. No suposto de que, por cambios organizativos, var\u00ede o n\u00famero de representantes da Administraci\u00f3n auton\u00f3mica, procederase a unha nova designaci\u00f3n das persoas membros da comisi\u00f3n coa finalidade do mantemento da dita composici\u00f3n paritaria.
\n6. Formar\u00e1n parte desta comisi\u00f3n en representaci\u00f3n da Administraci\u00f3n auton\u00f3mica as persoas titulares de cada unha das consellar\u00edas, que propo\u00f1er\u00e1n ademais unha persoa, que en todo caso deber\u00e1 ter un rango m\u00ednimo de director ou directora xeral, para a s\u00faa designaci\u00f3n como suplente.
\nA representaci\u00f3n dos municipios e das deputaci\u00f3ns provinciais ser\u00e1 proposta pola Federaci\u00f3n Galega de Municipios e Provincias. A proposta incluir\u00e1 para cada vogal\u00eda unha persoa titular e unha suplente. Cada deputaci\u00f3n provincial contar\u00e1 cunha vogal\u00eda, que deber\u00e1 recaer necesariamente a favor da persoa que desempe\u00f1e a presidencia ou que te\u00f1a a condici\u00f3n de deputado ou deputada provincial, correspondendo o resto de vogal\u00edas en representaci\u00f3n das administraci\u00f3ns locais aos municipios, que deber\u00e1n estar representados pola persoa que ocupe a alcald\u00eda ou que te\u00f1a a condici\u00f3n de concelleiro ou concelleira municipal. Ademais, na proposta que se formule atenderanse preferentemente criterios de x\u00e9nero e, no caso dos municipios, tam\u00e9n criterios territoriais, garantindo a presenza de municipios de diferentes tama\u00f1os, as\u00ed como que estean convenientemente representados os que conten cunha poboaci\u00f3n inferior a cinco mil habitantes.
\nAs persoas propostas para formar parte da comisi\u00f3n ser\u00e1n nomeadas pola presidencia.
\n7. As funci\u00f3ns de secretar\u00eda da comisi\u00f3n ser\u00e1n exercidas por unha persoa funcionaria de carreira ao servizo do \u00f3rgano de direcci\u00f3n da Administraci\u00f3n auton\u00f3mica competente en materia de dinamizaci\u00f3n demogr\u00e1fica.
\n8. Os acordos da comisi\u00f3n tomaranse por maior\u00eda de tres quintos das persoas membros presentes.
\n9. A Comisi\u00f3n para o Impulso Demogr\u00e1fico ter\u00e1 autonom\u00eda org\u00e1nica e funcional para o exercicio das s\u00faas funci\u00f3ns e establecer\u00e1 as s\u00faas normas de funcionamento interno, podendo crear grupos de traballo para a abordaxe concreta dalgunha \u00e1rea relacionada co obxecto desta lei.
\n10. Sen prexu\u00edzo do disposto no n\u00famero 5 respecto do mantemento da composici\u00f3n paritaria, as persoas membros da comisi\u00f3n ser\u00e1n designadas por un per\u00edodo de catro anos e manter\u00e1n a s\u00faa condici\u00f3n mentres exerzan o cargo que motivou o seu nomeamento.
\nSer\u00e1n, ademais, causas de separaci\u00f3n do exercicio das s\u00faas funci\u00f3ns as seguintes:
\na) A renuncia expresa.
\nb) A revogaci\u00f3n da representaci\u00f3n por parte da administraci\u00f3n ou entidade propo\u00f1ente.
\nc) A declaraci\u00f3n de incapacidade ou inhabilitaci\u00f3n para o exercicio de cargo p\u00fablico por sentenza xudicial firme.
\nd) Calquera outra causa xustificada que impida o exercicio das funci\u00f3ns asignadas.
\nAs circunstancias anteriormente sinaladas deber\u00e1n comunicarse \u00e1 secretar\u00eda da comisi\u00f3n no prazo de dez d\u00edas desde que se produzan.
\n11. A comisi\u00f3n aprobar\u00e1 o seu regulamento interno de funcionamento.
\nArtigo 21. Comisi\u00f3n T\u00e9cnica para o Impulso Demogr\u00e1fico
\n1. Cr\u00e9ase a Comisi\u00f3n T\u00e9cnica para o Impulso Demogr\u00e1fico, como \u00f3rgano da Administraci\u00f3n xeral da Comunidade Aut\u00f3noma de Galicia para a coordinaci\u00f3n das pol\u00edticas auton\u00f3micas de impulso demogr\u00e1fico e para asegurar a aplicaci\u00f3n transversal e a incorporaci\u00f3n efectiva da perspectiva demogr\u00e1fica.
\n2. Esta comisi\u00f3n adscr\u00edbese \u00e1 consellar\u00eda competente en materia de dinamizaci\u00f3n demogr\u00e1fica.
\n3. A Comisi\u00f3n T\u00e9cnica para o Impulso Demogr\u00e1fico estar\u00e1 presidida pola persoa titular do \u00f3rgano de direcci\u00f3n competente en materia de dinamizaci\u00f3n demogr\u00e1fica e formar\u00e1 parte dela unha persoa en representaci\u00f3n de cada consellar\u00eda, que deber\u00e1 ocupar un posto con nivel m\u00ednimo de subdirecci\u00f3n xeral.
\nAs funci\u00f3ns de secretar\u00eda da comisi\u00f3n ser\u00e1n exercidas por unha persoa funcionaria de carreira ao servizo do \u00f3rgano de direcci\u00f3n da Administraci\u00f3n auton\u00f3mica competente en materia de dinamizaci\u00f3n demogr\u00e1fica.
\nNa composici\u00f3n desta comisi\u00f3n atenderase o principio de presenza equilibrada de mulleres e homes.
\n4. A Comisi\u00f3n T\u00e9cnica para o Impulso Demogr\u00e1fico ter\u00e1 as seguintes funci\u00f3ns:
\na) A elaboraci\u00f3n da proposta de Axenda demogr\u00e1fica anual da Administraci\u00f3n auton\u00f3mica.
\nb) A an\u00e1lise, o estudo e a elaboraci\u00f3n de propostas para o impulso demogr\u00e1fico desde unha perspectiva sist\u00e9mica e transversal.
\nc) O desenvolvemento de procedementos e medidas para a incorporaci\u00f3n da perspectiva demogr\u00e1fica no sector p\u00fablico auton\u00f3mico.
\nd) O fomento da capacitaci\u00f3n do persoal do sector p\u00fablico auton\u00f3mico en materia demogr\u00e1fica mediante a proposta de acci\u00f3ns formativas e de sensibilizaci\u00f3n.
\ne) Aqueloutras que lle sexan encomendadas para o mellor cumprimento da s\u00faa finalidade.
\n5. No marco desta comisi\u00f3n poderanse crear grupos de traballo para a abordaxe concreta dalgunha \u00e1rea relacionada co obxecto desta lei.
\n6. A comisi\u00f3n aprobar\u00e1 o seu regulamento interno de funcionamento.
\nArtigo 22. Observatorio Galego de Dinamizaci\u00f3n Demogr\u00e1fica
\n1. O Observatorio Galego de Dinamizaci\u00f3n Demogr\u00e1fica config\u00farase como o \u00f3rgano colexiado da Administraci\u00f3n xeral da Comunidade Aut\u00f3noma de Galicia para o asesoramento, a colaboraci\u00f3n institucional e a participaci\u00f3n social en materia de demograf\u00eda no \u00e1mbito da Comunidade Aut\u00f3noma de Galicia.
\n2. O r\u00e9xime xur\u00eddico do Observatorio Galego de Dinamizaci\u00f3n Demogr\u00e1fica ser\u00e1 o previsto nesta lei e na s\u00faa norma de creaci\u00f3n.
\nCAP\u00cdTULO III
\nEstudo, sensibilizaci\u00f3n, formaci\u00f3n e comunicaci\u00f3n
\nArtigo 23. Estudo en materia demogr\u00e1fica
\n1. As administraci\u00f3ns p\u00fablicas de Galicia fomentar\u00e1n o estudo da demograf\u00eda, dos factores que a condicionan, dos efectos do cambio demogr\u00e1fico e da s\u00faa repercusi\u00f3n no estado de benestar, garantindo a s\u00faa transferencia \u00e1 cidadan\u00eda mediante o traballo conxunto dos poderes p\u00fablicos e das instituci\u00f3ns acad\u00e9micas e cient\u00edficas.
\n2. O Observatorio Galego de Dinamizaci\u00f3n Demogr\u00e1fica realizar\u00e1 e divulgar\u00e1 estudos, informes e traballos que resulten de interese desde o punto de vista demogr\u00e1fico. A este respecto elaborar\u00e1 e publicar\u00e1 un informe anual do custo da crianza e educaci\u00f3n dos fillos e fillas ata a s\u00faa emancipaci\u00f3n, que poder\u00e1 servir de referencia \u00e1s administraci\u00f3ns p\u00fablicas de Galicia para o dese\u00f1o das s\u00faas pol\u00edticas en materia demogr\u00e1fica, que se adaptar\u00e1n progresivamente, en funci\u00f3n das dispo\u00f1ibilidades orzamentarias, \u00e1 realidade econ\u00f3mica das familias en Galicia.
\n3. As\u00ed mesmo, o Observatorio Galego de Dinamizaci\u00f3n Demogr\u00e1fica difundir\u00e1 os estudos, informes e traballos realizados por persoas expertas ou por entidades de especial relevancia no \u00e1mbito da demograf\u00eda, a trav\u00e9s, entre outros, dun espazo web creado para tal fin.
\nArtigo 24. Sensibilizaci\u00f3n social en materia demogr\u00e1fica
\n1. Corresponderalles \u00e1s administraci\u00f3ns p\u00fablicas de Galicia a sensibilizaci\u00f3n da sociedade sobre o cambio demogr\u00e1fico e as s\u00faas implicaci\u00f3ns, as\u00ed como sobre os beneficios de atraer nova poboaci\u00f3n ao territorio da Comunidade Aut\u00f3noma, co fin de xerar unha conciencia social a este respecto.
\n2. A Administraci\u00f3n auton\u00f3mica informar\u00e1 periodicamente a poboaci\u00f3n, a trav\u00e9s de resoluci\u00f3n publicada no Diario Oficial de Galicia, do saldo vexetativo de cada concello e de Galicia.
\n3. A Administraci\u00f3n auton\u00f3mica garantir\u00e1 o acceso da poboaci\u00f3n a datos actualizados en materia de poboaci\u00f3n e demograf\u00eda, para o que dotar\u00e1 o Instituto Galego de Estat\u00edstica dos recursos orzamentarios, materiais e humanos necesarios e suficientes.
\nArtigo 25. Formaci\u00f3n no \u00e1mbito educativo
\n1. A Administraci\u00f3n auton\u00f3mica, no marco das s\u00faas competencias en materia educativa, incorporar\u00e1 contidos formativos que contrib\u00faan ao impulso demogr\u00e1fico, e, para estes efectos, elaborar\u00e1 materiais e desenvolver\u00e1 programas de formaci\u00f3n do profesorado, entre outras, nas seguintes materias:
\na) Cambio demogr\u00e1fico en Galicia, caracter\u00edsticas e implicaci\u00f3ns.
\nb) Igualdade de x\u00e9nero, respecto \u00e1 diversidade e corresponsabilidade.
\nc) Promoci\u00f3n do autocoidado e valoraci\u00f3n positiva do proceso de envellecemento e das persoas maiores.
\nd) Reforzo das relaci\u00f3ns interxeracionais.
\n2. As\u00ed mesmo, a Administraci\u00f3n auton\u00f3mica promover\u00e1, en colaboraci\u00f3n coas universidades, a formaci\u00f3n especializada e a investigaci\u00f3n en materia demogr\u00e1fica no Sistema universitario de Galicia.
\nArtigo 26. Formaci\u00f3n do persoal ao servizo do sector p\u00fablico auton\u00f3mico en materia demogr\u00e1fica
\nA Administraci\u00f3n auton\u00f3mica impulsar\u00e1 a formaci\u00f3n do persoal do sector p\u00fablico auton\u00f3mico en materia demogr\u00e1fica, consider\u00e1ndoa un contido transversal de cara \u00e1 s\u00faa promoci\u00f3n profesional. Para estes efectos, os \u00f3rganos e as entidades do sector p\u00fablico auton\u00f3mico con competencia en materia de formaci\u00f3n do dito persoal elaborar\u00e1n programas de formaci\u00f3n espec\u00edficos.
\nArtigo 27. Medios de comunicaci\u00f3n social
\n1. As administraci\u00f3ns p\u00fablicas de Galicia colaborar\u00e1n cos medios de comunicaci\u00f3n social que act\u00faen no \u00e1mbito da Comunidade Aut\u00f3noma de Galicia para a transferencia \u00e1 cidadan\u00eda do co\u00f1ecemento en materia demogr\u00e1fica.
\n2. A Administraci\u00f3n auton\u00f3mica potenciar\u00e1 acordos cos medios de comunicaci\u00f3n para a realizaci\u00f3n de campa\u00f1as de sensibilizaci\u00f3n sobre a conciliaci\u00f3n, a corresponsabilidade, as consecuencias do cambio demogr\u00e1fico e a parentalidade positiva.
\n3. As\u00ed mesmo, promover\u00e1 nos medios p\u00fablicos o adianto da emisi\u00f3n dos programas televisivos de m\u00e1xima audiencia para favorecer o descanso e o benestar da poboaci\u00f3n.
\nT\u00cdTULO II
\nPOL\u00cdTICAS P\u00daBLICAS PARA O IMPULSO DEMOGR\u00c1FICO
\nCAP\u00cdTULO I
\nCriterios xerais
\nArtigo 28. Pol\u00edticas activas de emprego
\n1. A Administraci\u00f3n auton\u00f3mica, dentro das s\u00faas pol\u00edticas activas de emprego e respectando a normativa estatal aplicable, po\u00f1er\u00e1 en marcha programas espec\u00edficos orientados \u00e1 incorporaci\u00f3n ao mercado laboral galego da mocidade, das familias con fillas e fillos en situaci\u00f3n de desemprego ou con baixa intensidade de emprego, da poboaci\u00f3n retornada e da que se asente por primeira vez en Galicia e fomentar\u00e1 a adopci\u00f3n de instrumentos que faciliten o acceso \u00e1 formaci\u00f3n profesional para o emprego no \u00e1mbito laboral para aquelas persoas que te\u00f1an que exercer responsabilidades de coidado.
\n2. As\u00ed mesmo, a Administraci\u00f3n auton\u00f3mica dese\u00f1ar\u00e1 as s\u00faas pol\u00edticas activas de emprego dando prioridade ao desenvolvemento profesional no medio rural e costeiro non urbano para facilitar a transici\u00f3n entre a formaci\u00f3n e o emprego e o acceso a un emprego de calidade nestes \u00e1mbitos.
\nArtigo 29. Apoio ao acceso e \u00e1 permanencia na vivenda
\n1. A Administraci\u00f3n auton\u00f3mica, no marco das s\u00faas competencias en materia de vivenda, establecer\u00e1 programas espec\u00edficos que faciliten o acceso \u00e1 vivenda da mocidade galega, das familias con fillas e fillos e persoas dependentes a cargo e das persoas galegas retornadas.
\n2. As\u00ed mesmo, impulsar\u00e1 e apoiar\u00e1 novas tipolox\u00edas residenciais destinadas \u00e1s persoas maiores e programas espec\u00edficos que faciliten o acceso a unha vivenda de calidade no medio rural e costeiro non urbano e que configuren un factor de competitividade que mante\u00f1a e atraia poboaci\u00f3n.
\n3. Igualmente, no marco das s\u00faas competencias, po\u00f1er\u00e1 en marcha programas de apoio \u00e1s familias con fillas ou fillos ou persoas dependentes a cargo que estean afectadas por procedementos de desafiuzamento ou lanzamento e promover\u00e1 o acceso a servizos ou o asesoramento xur\u00eddico gratu\u00edto nos ditos procedementos das familias que, en funci\u00f3n da s\u00faa renda familiar estandarizada, estean en risco de pobreza.
\n4. Nos programas de acceso \u00e1 vivenda, a Administraci\u00f3n auton\u00f3mica fomentar\u00e1 a mobilizaci\u00f3n de vivendas baleiras e a rehabilitaci\u00f3n edificatoria, facilitando o asentamento da poboaci\u00f3n en r\u00e9xime de compra ou alugueiro.
\nArtigo 30. Renda familiar estandarizada
\n1. A Administraci\u00f3n auton\u00f3mica, no \u00e1mbito das s\u00faas competencias, establecer\u00e1 un sistema para determinar de xeito homox\u00e9neo o nivel econ\u00f3mico da renda da unidade familiar, coa finalidade de dar o trato m\u00e1is equitativo posible aos diferentes tipos e situaci\u00f3ns familiares no acceso \u00e1s axudas, servizos ou prestaci\u00f3ns que ve\u00f1an condicionados ou graduados polo nivel de renda.
\nEste sistema ser\u00e1 empregado con car\u00e1cter xeral, ag\u00e1s naqueles casos nos que se xustifique que non resulta adecuado por raz\u00f3ns obxectivas, atendendo os obxectivos ou as caracter\u00edsticas concretas das axudas, servizos ou prestaci\u00f3ns.
\n2. O sistema de determinaci\u00f3n da renda familiar estandarizada establecerase regulamentariamente atendendo, entre outros factores, o tama\u00f1o e a composici\u00f3n da unidade familiar.
\nCAP\u00cdTULO II
\nApoio \u00e1s familias
\nArtigo 31. Incremento do investimento en pol\u00edticas de familia
\nCo obxecto de avanzar na creaci\u00f3n de contornos favorables para o libre desenvolvemento dos proxectos familiares, a Administraci\u00f3n auton\u00f3mica incrementar\u00e1 o investimento en pol\u00edticas de familia.
\nArtigo 32. Prestaci\u00f3ns e axudas familiares por nacemento, adopci\u00f3n ou acollemento preadoptivo
\n1. A Administraci\u00f3n auton\u00f3mica garantir\u00e1 o apoio econ\u00f3mico \u00e1s familias nas que se produza un nacemento, adopci\u00f3n ou acollemento preadoptivo, coa finalidade de colaborar nos gastos derivados destas circunstancias mediante a concesi\u00f3n de prestaci\u00f3ns e axudas familiares, que se ampliar\u00e1n en funci\u00f3n da situaci\u00f3n econ\u00f3mica familiar e do n\u00famero de fillos e fillas, como m\u00ednimo, ata que o neno ou nena faga 3 anos.
\n2. As familias en situaci\u00f3n de especial vulnerabilidade econ\u00f3mica poder\u00e1n manter as prestaci\u00f3ns e axudas previstas neste artigo nos casos nos que non perciban unha prestaci\u00f3n de apoio \u00e1 renda e, t\u00e9ndoa solicitado, non tivesen a\u00ednda acceso a ela.
\n3. Na articulaci\u00f3n das prestaci\u00f3ns e axudas familiares previstas no n\u00famero 1 prestarase especial atenci\u00f3n ao medio rural e costeiro non urbano.
\nArtigo 33. Accesibilidade dos recursos de atenci\u00f3n temper\u00e1
\nA Administraci\u00f3n auton\u00f3mica garantir\u00e1 que todas as familias que residan en Galicia con fillos ou fillas con trastornos no desenvolvemento, ou en risco de padecelos, te\u00f1an accesibles recursos de atenci\u00f3n temper\u00e1 que faciliten a s\u00faa autonom\u00eda persoal e inclusi\u00f3n social.
\nArtigo 34. Axuda \u00e1s familias m\u00e1is vulnerables
\nA Administraci\u00f3n auton\u00f3mica apoiar\u00e1 a renda das familias en situaci\u00f3n de especial vulnerabilidade econ\u00f3mica, promovendo o seu acceso a prestaci\u00f3ns econ\u00f3micas de inclusi\u00f3n social e\/ou cubr\u00edndolles, a trav\u00e9s de programas espec\u00edficos, as s\u00faas necesidades b\u00e1sicas concretas.
\nArtigo 35. Axudas para a mellora das vivendas
\nA Administraci\u00f3n auton\u00f3mica promover\u00e1 programas de axudas destinadas \u00e1 mellora da habitabilidade das vivendas e ao aforro e \u00e1 eficiencia enerx\u00e9tica, as\u00ed como \u00e1 rehabilitaci\u00f3n integral e \u00e1 mellora da accesibilidade, tendo en conta os fogares nos que vivan persoas con dependencia, familias monoparentais e persoas con discapacidade ou con dificultades de mobilidade.
\nArtigo 36. Apoio econ\u00f3mico para o transporte
\n1. A Administraci\u00f3n auton\u00f3mica promover\u00e1 bonificaci\u00f3ns e descontos coa finalidade de apoiar economicamente as familias no acceso \u00e1 rede de transporte regular de persoas viaxeiras de uso xeral. Este apoio econ\u00f3mico ser\u00e1 m\u00e1is intenso para as familias de especial consideraci\u00f3n.
\n2. As\u00ed mesmo, a Administraci\u00f3n auton\u00f3mica habilitar\u00e1, no marco das s\u00faas competencias, medidas espec\u00edficas de apoio para o uso do servizo p\u00fablico de transporte regular de persoas viaxeiras de uso xeral destinadas como m\u00ednimo \u00e1s persoas menores de idade residentes na Comunidade Aut\u00f3noma.
\nArtigo 37. Apoio econ\u00f3mico para o acceso \u00e1 educaci\u00f3n infantil 0-3
\nA Administraci\u00f3n auton\u00f3mica garantir\u00e1 o acceso de toda a poboaci\u00f3n infantil \u00e1 etapa educativa 0-3, podendo aplicar bonificaci\u00f3ns nos prezos p\u00fablicos establecidos, e desenvolver\u00e1 li\u00f1as de axudas para o apoio econ\u00f3mico \u00e1s familias que te\u00f1an os seus fillos e fillas matriculados no primeiro ciclo de educaci\u00f3n infantil en escolas infant\u00eds de titularidade privada por non ter obtido unha praza p\u00fablica ou residir nun municipio no que non existan recursos p\u00fablicos.
\nArtigo 38. Selo para establecementos amigables coas familias con nenos e nenas
\n1. A Administraci\u00f3n auton\u00f3mica promover\u00e1 a corresponsabilidade e implicaci\u00f3n do sector privado na consideraci\u00f3n das familias como un valor social e promover\u00e1 a creaci\u00f3n dunha rede de establecementos amigables coas familias con nenos e nenas mediante o seu reco\u00f1ecemento institucional.
\n2. O dito reco\u00f1ecemento materializarase a trav\u00e9s dun distintivo dirixido a aqueles establecementos comerciais e hostaleiros que conten con estruturas e servizos que atendan as diferentes necesidades das familias con nenos e nenas.
\n3. Este distintivo ser\u00e1 outorgado pola consellar\u00eda competente en materia de familia e avalar\u00e1 o cumprimento das condici\u00f3ns de accesibilidade universal establecidas para cada tipo de establecemento e a seguridade e o confort dos servizos que este ofrece \u00e1s familias.
\n4. A consellar\u00eda competente en materia de familia aprobar\u00e1 mediante resoluci\u00f3n administrativa as bases reguladoras que determinen as condici\u00f3ns que deben cumprir os establecementos comerciais e hostaleiros para poder obter o distintivo previsto neste artigo. Estas bases, que se publicar\u00e1n no Diario Oficial de Galicia, precisar\u00e1n os tr\u00e1mites para a solicitude de concesi\u00f3n do distintivo e as estruturas e os servizos cos que deben contar os establecementos, as\u00ed como os compromisos de atenci\u00f3n que deben asumir, as formas nas que a Administraci\u00f3n xeral da Comunidade Aut\u00f3noma far\u00e1 p\u00fablica esta distinci\u00f3n e a posible utilizaci\u00f3n polos establecementos da distinci\u00f3n na s\u00faa publicidade, a validez temporal do distintivo e as causas da s\u00faa perda.
\nArtigo 39. Especial consideraci\u00f3n das familias numerosas
\n1. A Administraci\u00f3n auton\u00f3mica aprobar\u00e1 un plan espec\u00edfico de apoio \u00e1s familias numerosas.
\n2. Entre as medidas do plan de apoio \u00e1s familias numerosas previsto no n\u00famero anterior, a Administraci\u00f3n auton\u00f3mica establecer\u00e1 bonificaci\u00f3ns nas peaxes das autoestradas da s\u00faa titularidade e prever\u00e1 a aplicaci\u00f3n de prezos reducidos para estas familias nas licitaci\u00f3ns de contratos ou concesi\u00f3ns que incl\u00faan a xesti\u00f3n de prazas de aparcamento nos hospitais p\u00fablicos e centros dependentes dela.
\n3. As\u00ed mesmo, en colaboraci\u00f3n coa Federaci\u00f3n Galega de Municipios e Provincias, fomentar\u00e1 o establecemento por parte das administraci\u00f3ns locais de bonificaci\u00f3ns homox\u00e9neas en todo o territorio da Comunidade Aut\u00f3noma e de axudas que faciliten o acceso das familias numerosas \u00e1s subministraci\u00f3ns b\u00e1sicas, as\u00ed como a vivendas e ao transporte p\u00fablico.
\nArtigo 40. Especial consideraci\u00f3n das familias monoparentais
\n1. O Consello da Xunta de Galicia aprobar\u00e1, no prazo dun ano desde a entrada en vigor desta lei, un plan de apoio \u00e1s familias monoparentais, coa finalidade de mellorar a atenci\u00f3n e a cobertura social das s\u00faas necesidades. Dentro deste plan promoverase, en colaboraci\u00f3n coa Federaci\u00f3n Galega de Municipios e Provincias, o desenvolvemento de medidas espec\u00edficas por parte das administraci\u00f3ns locais.
\n2. No prazo de seis meses desde a entrada en vigor desta lei darase cumprimento ao mandato de creaci\u00f3n do Rexistro de Familias Monoparentais Galegas, previsto na nova redacci\u00f3n dada ao n\u00famero 3 do artigo 13 da Lei 3\/2011, do 30 de xu\u00f1o, de apoio \u00e1 familia e \u00e1 convivencia de Galicia.
\nArtigo 41. Espazos para as familias nos edificios de uso p\u00fablico
\n1. As administraci\u00f3ns p\u00fablicas de Galicia prever\u00e1n nos novos edificios de uso p\u00fablico da s\u00faa titularidade a existencia de espazos espec\u00edficos para a lactaci\u00f3n dotados con cambiadores para o aseo dos nenos e nenas con accesibilidade universal, segura e aut\u00f3noma e desenvolver\u00e1n programas para adaptar os edificios de uso p\u00fablico da s\u00faa titularidade xa existentes para que conten con estes espazos no prazo m\u00e1ximo de seis anos.
\n2. As\u00ed mesmo, nos novos edificios de uso p\u00fablico de titularidade privada deber\u00e1 existir un espazo accesible para homes e mulleres dotado cun cambiador para o aseo dos nenos e nenas. As administraci\u00f3ns p\u00fablicas de Galicia desenvolver\u00e1n programas e normativa para promover que os edificios de uso p\u00fablico de titularidade privada xa existentes conten con este espazo e con outros recursos \u00e1 disposici\u00f3n das familias.
\n3. Para os efectos do disposto neste artigo, ent\u00e9ndese por edificios de uso p\u00fablico aqueles que impliquen concorrencia de persoas para a realizaci\u00f3n de actividades de car\u00e1cter social, recreativo, deportivo, cultural, educativo, comercial, administrativo, asistencial, residencial ou sanitario.
\nArtigo 42. Reserva de aparcamento para as familias
\n1. Nos novos edificios de uso p\u00fablico, tanto de titularidade p\u00fablica como privada, que conten con prazas de aparcamento deber\u00e1n existir prazas especialmente adaptadas para as necesidades das familias con fillos e fillas menores de 12 anos e das mulleres en estado avanzado de xestaci\u00f3n. Dentro destas reservas de aparcamento, que se situar\u00e1n pr\u00f3ximas aos accesos \u00e1s \u00e1reas com\u00fans con accesibilidade universal, segura e aut\u00f3noma, un m\u00ednimo do 10 % das prazas destinarase \u00e1s familias numerosas.
\n2. As administraci\u00f3ns p\u00fablicas de Galicia desenvolver\u00e1n programas para promover a adaptaci\u00f3n dos aparcadoiros dos edificios de uso p\u00fablico xa existentes para que conten con prazas axustadas \u00e1s necesidades das familias con fillos e fillas menores de 12 anos.
\n3. Entenderase por edificios de uso p\u00fablico os previstos no n\u00famero 3 do artigo anterior.
\n4. As previsi\u00f3ns deste artigo non ser\u00e1n aplicables a aqueles aparcadoiros dos edificios de uso p\u00fablico que se reservan para persoal autorizado.
\nArtigo 43. Bancos de leite materno
\nA Administraci\u00f3n auton\u00f3mica realizar\u00e1 campa\u00f1as de sensibilizaci\u00f3n dirixidas a que a poboaci\u00f3n co\u00f1eza a existencia e a finalidade dos bancos de leite materno para garantir as doaz\u00f3ns suficientes e que poidan beneficiarse todos os nenos e nenas acabados de nacer residentes na Comunidade Aut\u00f3noma de Galicia que as\u00ed o precisen.
\nArtigo 44. Asistencia sanitaria \u00e1 reproduci\u00f3n
\n1. A Administraci\u00f3n auton\u00f3mica adoptar\u00e1 de maneira progresiva medidas tendentes a que as persoas que necesiten da reproduci\u00f3n asistida como medio para ter descendencia poidan dispo\u00f1er de asistencia sanitaria e dos medios precisos para tal fin.
\nEn todo caso, o Servizo Galego de Sa\u00fade garantir\u00e1 o tratamento de reproduci\u00f3n asistida a aquelas mulleres cuxos problemas de fertilidade ve\u00f1an derivados dunha patolox\u00eda.
\n2. As\u00ed mesmo, a Administraci\u00f3n auton\u00f3mica desenvolver\u00e1 campa\u00f1as de informaci\u00f3n e sensibilizaci\u00f3n que fomenten as doaz\u00f3ns necesarias para os procesos de reproduci\u00f3n asistida.
\nCAP\u00cdTULO III
\nConciliaci\u00f3n da vida familiar, laboral e persoal
\nSecci\u00f3n 1\u00aa. Principios xerais
\nArtigo 45. Criterios xerais de actuaci\u00f3n en materia de conciliaci\u00f3n
\n1. As administraci\u00f3ns p\u00fablicas de Galicia promover\u00e1n a conciliaci\u00f3n da vida familiar, laboral e persoal, fundamentada no principio de igualdade entre mulleres e homes tanto no \u00e1mbito dom\u00e9stico como no laboral e na consideraci\u00f3n de que o coidado das fillas e fillos e das persoas dependentes \u00e9 tanto un dereito como unha responsabilidade dos poderes p\u00fablicos e de toda a sociedade.
\n2. Para os efectos do previsto no n\u00famero anterior, as administraci\u00f3ns p\u00fablicas de Galicia impulsar\u00e1n a posta \u00e1 disposici\u00f3n das familias de recursos que lles permitan compatibilizar o desempe\u00f1o profesional cos labores de atenci\u00f3n e coidado das fillas e fillos e persoas dependentes, ao tempo que fomentar\u00e1n a corresponsabilidade no fogar e a implicaci\u00f3n empresarial.
\nArtigo 46. Defensa da maternidade e paternidade nos procedementos penais
\nA Administraci\u00f3n auton\u00f3mica, en defensa dos dereitos das v\u00edtimas e sempre que estas o autoricen, poder\u00e1 exercer, na forma e condici\u00f3ns establecidas pola lexislaci\u00f3n procesual, a acci\u00f3n popular nos procedementos penais por delitos de discriminaci\u00f3n derivada ou por raz\u00f3n da situaci\u00f3n familiar consecuencia da maternidade ou paternidade.
\nSecci\u00f3n 2\u00aa. Educaci\u00f3n infantil 0-3 e recursos e servizos de conciliaci\u00f3n
\nArtigo 47. Accesibilidade dos recursos e servizos de conciliaci\u00f3n
\n1. A Administraci\u00f3n auton\u00f3mica promover\u00e1 que todas as familias que residan en Galicia te\u00f1an accesible un recurso de conciliaci\u00f3n de calidade, preferentemente en centros de car\u00e1cter p\u00fablico, para a atenci\u00f3n dos fillos e fillas menores de 3 anos e das persoas en situaci\u00f3n de dependencia.
\n2. As\u00ed mesmo, nos concellos de menos de cinco mil habitantes nos que exista un centro p\u00fablico de educaci\u00f3n infantil e primaria da s\u00faa titularidade, a Administraci\u00f3n auton\u00f3mica po\u00f1erao \u00e1 disposici\u00f3n das entidades locais para o desenvolvemento nel de servizos de atenci\u00f3n aos nenos e nenas, con car\u00e1cter non lectivo, previos ao inicio da xornada lectiva.
\n3. Estes centros estar\u00e1n igualmente \u00e1 disposici\u00f3n das entidades locais e das asociaci\u00f3ns de nais e pais para o desenvolvemento de actividades extraescolares, cunha duraci\u00f3n m\u00ednima dunha hora, posteriores \u00e1 finalizaci\u00f3n da xornada lectiva. En ning\u00fan caso as ditas actividades se incorporar\u00e1n \u00e1 programaci\u00f3n xeral docente.
\n4. Os \u00f3rganos superiores da Administraci\u00f3n auton\u00f3mica competentes en materia de igualdade e conciliaci\u00f3n establecer\u00e1n li\u00f1as de apoio \u00e1 realizaci\u00f3n das actividades previstas no n\u00famero anterior, garantindo o acceso a estes recursos das nenas e nenos en risco de exclusi\u00f3n.
\n5. A Administraci\u00f3n auton\u00f3mica aprobar\u00e1 unha oferta de recursos de conciliaci\u00f3n nos per\u00edodos estivais e non lectivos e o achegamento dos recursos de conciliaci\u00f3n aos lugares de traballo.
\n6. A Administraci\u00f3n auton\u00f3mica promover\u00e1 recursos de conciliaci\u00f3n para atender as novas necesidades de conciliaci\u00f3n derivadas de situaci\u00f3ns epidemiol\u00f3xicas de car\u00e1cter extraordinario.
\nArtigo 48. Medidas de protecci\u00f3n da sa\u00fade infantil nos recursos e servizos de conciliaci\u00f3n
\n1. A Administraci\u00f3n auton\u00f3mica promover\u00e1 medidas de prevenci\u00f3n para evitar fontes de risco e asegurar o benestar colectivo dos nenos e nenas e o mantemento dun alto nivel de protecci\u00f3n da sa\u00fade da poboaci\u00f3n infantil.
\n2. Con esta finalidade, ser\u00e1 condici\u00f3n necesaria para o acceso e permanencia nos recursos e servizos de atenci\u00f3n continuada \u00e1 infancia 0-3 de titularidade p\u00fablica auton\u00f3mica ou local ou que conten con financiamento p\u00fablico das ditas administraci\u00f3ns que se acredite o seguimento do calendario de vacinaci\u00f3n infantil do Programa galego de vacinaci\u00f3n.
\n3. Non ser\u00e1 exixible a condici\u00f3n establecida no n\u00famero anterior no caso dos nenos e nenas con contraindicaci\u00f3n dalgunha vacina, o que deber\u00e1 acreditarse mediante a presentaci\u00f3n dun informe asinado por unha ou un profesional m\u00e9dico colexiado que incl\u00faa os seguintes aspectos:
\na) Afirmaci\u00f3n de que o estado f\u00edsico ou a condici\u00f3n m\u00e9dica do neno ou nena \u00e9 tal que non se considera segura a inmunizaci\u00f3n.
\nb) Indicaci\u00f3n das vacinas que non se consideran seguras e que, polo tanto, se except\u00faan, e o car\u00e1cter permanente ou temporal da dita excepci\u00f3n.
\nc) Data de finalizaci\u00f3n da excepci\u00f3n ou de realizaci\u00f3n dunha nova valoraci\u00f3n, nos supostos de contraindicaci\u00f3n temporal.
\nAs persoas titulares dos recursos deber\u00e1n dar traslado do informe ao \u00f3rgano de direcci\u00f3n da Administraci\u00f3n xeral da Comunidade Aut\u00f3noma competente en materia de sa\u00fade p\u00fablica, que o analizar\u00e1 e comunicar\u00e1 \u00e1 persoa titular do recurso se este resulta suficiente para entender xustificada a non exixencia da condici\u00f3n de seguimento do calendario de vacinaci\u00f3n, debendo rexeitarse aqueles informes que non estean baseados na evidencia cient\u00edfica. Mentres non se realice a an\u00e1lise, permitirase o acceso ou a permanencia no recurso, a\u00ednda que estes estar\u00e1n supeditados ao resultado da dita an\u00e1lise.
\n4. No caso de recursos de atenci\u00f3n continuada \u00e1 infancia 0-3 de titularidade privada que non estean financiados con fondos p\u00fablicos procedentes da Administraci\u00f3n auton\u00f3mica ou local, as persoas titulares poder\u00e1n tam\u00e9n exixir, de acordo co establecido neste artigo, que se acredite o seguimento do calendario de vacinaci\u00f3n infantil do Programa galego de vacinaci\u00f3n.
\nNo caso de que a persoa titular do recurso opte por non exixir a referida condici\u00f3n para o acceso e permanencia, deber\u00e1 advertirse desta circunstancia expresamente no momento da matriculaci\u00f3n e farase constar nos formularios de inscrici\u00f3n. As\u00ed mesmo, a informaci\u00f3n de que no dito recurso non se garante que estea vacinada a totalidade dos nenos e nenas deber\u00e1 figurar de forma clara e visible no establecemento.
\n5. O incumprimento polas persoas titulares dos recursos das condici\u00f3ns e previsi\u00f3ns establecidas nos n\u00fameros 2 e 3 en canto ao acceso e permanencia nos ditos recursos, ou das obrigas formais ou de informaci\u00f3n establecidas no par\u00e1grafo segundo do n\u00famero 4, ser\u00e1 constitutivo de infracci\u00f3n grave e ser\u00e1 sancionado de acordo co previsto para as infracci\u00f3ns desta natureza na Lei 13\/2008, do 3 de decembro, de servizos sociais de Galicia, e seguindo o procedemento establecido nela.
\n6. En casos de situaci\u00f3ns epidemiol\u00f3xicas de car\u00e1cter extraordinario, a Administraci\u00f3n auton\u00f3mica impulsar\u00e1 protocolos espec\u00edficos de actuaci\u00f3n dirixidos aos recursos e servizos de atenci\u00f3n continuada \u00e1 infancia 0-3.
\nArtigo 49. Educaci\u00f3n infantil 0-3
\n1. A Administraci\u00f3n auton\u00f3mica garantir\u00e1 a calidade e o car\u00e1cter inclusivo dos recursos de educaci\u00f3n infantil 0-3, avanzar\u00e1 na s\u00faa universalizaci\u00f3n e gratuidade e promover\u00e1 unha dotaci\u00f3n suficiente de prazas e os recursos para facer efectivas as posibilidades de acceso, permanencia e promoci\u00f3n de toda a poboaci\u00f3n infantil a esta etapa educativa, preferentemente en centros p\u00fablicos.
\n2. As\u00ed mesmo, procurar\u00e1 a adaptaci\u00f3n progresiva dos horarios das escolas infant\u00eds 0-3 aos horarios laborais de pais e nais.
\nArtigo 50. Atenci\u00f3n das necesidades puntuais de conciliaci\u00f3n
\n1. As administraci\u00f3ns p\u00fablicas de Galicia po\u00f1er\u00e1n \u00e1 disposici\u00f3n das familias soluci\u00f3ns efectivas \u00e1s s\u00faas necesidades de conciliaci\u00f3n, proporcionando recursos para cubrir supostos de enfermidade da nena ou neno ou da persoa coidadora habitual, a asistencia a entrevistas de traballo e cursos de formaci\u00f3n ou outras situaci\u00f3ns puntuais de car\u00e1cter laboral ou de coidado que impidan compatibilizar o desempe\u00f1o profesional coa atenci\u00f3n das responsabilidades familiares.
\n2. Para os efectos do previsto no n\u00famero anterior, a Administraci\u00f3n auton\u00f3mica desenvolver\u00e1 programas destinados a proporcionar servizos de atenci\u00f3n \u00e1 infancia a domicilio ou a apoiar economicamente as familias no uso de servizos de atenci\u00f3n \u00e1 infancia de car\u00e1cter puntual e promover\u00e1 o voluntariado dirixido a brindar apoios espor\u00e1dicos na crianza.
\n3. As\u00ed mesmo, a Administraci\u00f3n auton\u00f3mica apoiar\u00e1 economicamente as familias no uso de servizos de atenci\u00f3n \u00e1s persoas en situaci\u00f3n de dependencia ou con discapacidade no domicilio nos supostos de car\u00e1cter puntual nos que sexa necesario ou conveniente posibilitar a permanencia destas persoas no fogar.
\nSecci\u00f3n 3\u00aa. Conciliaci\u00f3n no sector p\u00fablico
\nArtigo 51. Desenvolvemento profesional
\n1. O sector p\u00fablico auton\u00f3mico garantir\u00e1, no \u00e1mbito das s\u00faas competencias, que a maternidade e a paternidade e o coidado de persoas dependentes non sexan obst\u00e1culo para o desenvolvemento profesional en igualdade de condici\u00f3ns.
\n2. Con esta finalidade, as condici\u00f3ns que estableza o sector p\u00fablico auton\u00f3mico en materia de promoci\u00f3n profesional, provisi\u00f3n, selecci\u00f3n e contrataci\u00f3n de persoal, as\u00ed como nas convocatorias p\u00fablicas da s\u00faa competencia con incidencia nestas materias, dese\u00f1aranse de modo que se evite toda discriminaci\u00f3n directa ou indirecta. Para estes efectos, estableceranse as diferenzas de trato que sexan obxectivamente precisas para garantir a igualdade de condici\u00f3ns no desenvolvemento profesional.
\n3. En particular, nos procesos e nas convocatorias citados no n\u00famero anterior, deberanse establecer condici\u00f3ns que impidan que o tempo de inactividade profesional por situaci\u00f3ns de risco durante o embarazo, maternidade ou paternidade, garda con fins de adopci\u00f3n, acollemento, risco durante a lactaci\u00f3n e excedencia por coidado de fillo ou filla ou familiar supo\u00f1a unha penalizaci\u00f3n, prexu\u00edzo ou dem\u00e9rito. Para estes efectos, poder\u00e1 estenderse nestes casos o per\u00edodo temporal de valoraci\u00f3n a per\u00edodos anteriores para que a dita valoraci\u00f3n se poida efectuar en condici\u00f3ns de igualdade.
\nArtigo 52. Impulso da flexibilidade
\n1. A Administraci\u00f3n auton\u00f3mica promover\u00e1 a ampliaci\u00f3n da posibilidade de acollerse \u00e1 flexibilidade horaria a todo o persoal do sector p\u00fablico auton\u00f3mico que se atope nalgunha das seguintes situaci\u00f3ns:
\na) Ter fillos ou fillas ou persoas acollidas menores de idade ou fillos ou fillas maiores de idade incapacitados xudicialmente ao seu cargo.
\nb) Convivir con familiares que, por enfermidade ou avanzada idade, necesiten de asistencia ou ter ao seu cargo persoas con discapacidade ata o primeiro grao de consanguinidade ou afinidade.
\nc) Seren v\u00edtimas de violencia de x\u00e9nero as empregadas p\u00fablicas.
\n2. As\u00ed mesmo, fomentar\u00e1 e estender\u00e1 o uso de medidas de flexibilidade espacial tales como a mobilidade xeogr\u00e1fica ou de \u00e1rea, as\u00ed como a utilizaci\u00f3n de tecnolox\u00edas que permitan a conciliaci\u00f3n e, nomeadamente, a f\u00f3rmula do teletraballo.
\nArtigo 53. Bolsa de horas de libre disposici\u00f3n
\n1. A Administraci\u00f3n auton\u00f3mica establecer\u00e1 unha bolsa de horas de libre disposici\u00f3n dirixida \u00e1 atenci\u00f3n de responsabilidades de coidado de fillos ou fillas menores de idade, persoas maiores a cargo e que, por enfermidade ou avanzada idade, necesiten a asistencia doutras persoas e persoas con discapacidade ata o primeiro grao de consanguinidade ou afinidade, nos termos que en cada caso se determinen, logo da negociaci\u00f3n coa representaci\u00f3n do persoal.
\n2. Esta bolsa de horas tam\u00e9n poder\u00e1 establecerse para a s\u00faa utilizaci\u00f3n nos seguintes supostos:
\na) Persoal empregado p\u00fablico con fillas ou fillos maiores incapacitados xudicialmente.
\nb) Mulleres que se atopen nunha situaci\u00f3n de violencia de x\u00e9nero.
\nc) Persoal empregado p\u00fablico que se atope nun proceso de nulidade, separaci\u00f3n ou divorcio desde a interposici\u00f3n da demanda xudicial ou, por decisi\u00f3n da persoa interesada, desde a solicitude de medidas provisionais previas, ata transcorridos tres meses desde a citada demanda ou, de ser o caso, desde a citada solicitude.
\n3. Esta bolsa ser\u00e1 de flexibilidade horaria e en ning\u00fan caso substituir\u00e1 os permisos nin as licenzas por motivos de conciliaci\u00f3n existentes.
\n4. A Administraci\u00f3n, logo da negociaci\u00f3n coa representaci\u00f3n do persoal, levar\u00e1 a cabo a implantaci\u00f3n e xesti\u00f3n da flexibilidade horaria prevista neste artigo e promover\u00e1 as medidas oportunas para que o exercicio do dereito non cause prexu\u00edzo aos dereitos do resto de persoal empregado p\u00fablico.
\nArtigo 54. Recursos de conciliaci\u00f3n
\nA Administraci\u00f3n auton\u00f3mica avanzar\u00e1 na implantaci\u00f3n de servizos de conciliaci\u00f3n nos seus principais centros de traballo e promover\u00e1 a dotaci\u00f3n destes recursos no resto das administraci\u00f3ns p\u00fablicas de Galicia.
\nSecci\u00f3n 4\u00aa. Conciliaci\u00f3n no sector privado
\nArtigo 55. Implicaci\u00f3n do sector empresarial
\n1. A Administraci\u00f3n auton\u00f3mica desenvolver\u00e1, no \u00e1mbito da responsabilidade social das empresas, programas dirixidos a integrar na cultura e na estratexia empresarial unha xesti\u00f3n do capital humano que facilite un equilibrio entre a vida laboral e a persoal e familiar baseado na repartici\u00f3n de responsabilidades entre homes e mulleres. Para estes efectos, impulsar\u00e1 a adopci\u00f3n por parte das empresas de medidas de flexibilidade temporal e espacial que se adapten aos diversos modelos de familia.
\n2. Estes programas incorporar\u00e1n acci\u00f3ns de informaci\u00f3n, asesoramento e titorizaci\u00f3n e incluir\u00e1n li\u00f1as de axuda para colaborar nos gastos derivados da implantaci\u00f3n de medidas de conciliaci\u00f3n.
\nArtigo 56. Axudas para facilitar a conciliaci\u00f3n
\n1. A Administraci\u00f3n auton\u00f3mica establecer\u00e1 axudas para as persoas traballadoras que se acollan a unha excedencia ou a unha reduci\u00f3n de xornada de traballo para coidar os fillos e fillas ou familiares dependentes que lles supo\u00f1a unha reduci\u00f3n efectiva das s\u00faas remuneraci\u00f3ns.
\n2. Poder\u00e1n beneficiarse das axudas previstas no n\u00famero anterior as persoas traballadoras por conta allea, as persoas socias de traballo das sociedades cooperativas e as persoas traballadoras por conta propia que cesen temporalmente ou reduzan a s\u00faa actividade profesional ou laboral para coidar as fillas e fillos ou familiares dependentes.
\nArtigo 57. Promoci\u00f3n da conciliaci\u00f3n na contrataci\u00f3n do sector p\u00fablico auton\u00f3mico
\n1. A Administraci\u00f3n xeral da Comunidade Aut\u00f3noma de Galicia e as entidades instrumentais do sector p\u00fablico auton\u00f3mico, cando utilicen unha pluralidade de criterios para a adxudicaci\u00f3n dun contrato, incluir\u00e1n entre eles, sempre que estea vinculado ao obxecto do contrato de acordo co establecido no artigo 145 da Lei 9\/2017, do 8 de novembro, un referido \u00e1s pol\u00edticas empresariais en materia de conciliaci\u00f3n da vida persoal, familiar e laboral e corresponsabilidade que se apliquen na execuci\u00f3n do contrato, entendendo por tales, entre outras, as que incorporen medidas de flexibilidade espacial, tales como o teletraballo, ou de flexibilidade na organizaci\u00f3n do tempo de traballo, melloras dos permisos legalmente establecidos ou beneficios sociais para a atenci\u00f3n das responsabilidades familiares.
\n2. Este criterio deber\u00e1 valorarse como m\u00ednimo co 10 % da puntuaci\u00f3n m\u00e1xima que poida atribu\u00edrse \u00e1s ofertas, debendo motivarse no expediente a atribuci\u00f3n dunha porcentaxe menor, que non deber\u00e1 ser inferior ao 5 % da puntuaci\u00f3n m\u00e1xima.
\n3. Para a valoraci\u00f3n deste criterio terase en conta a existencia na empresa dun plan de igualdade, ou de conciliaci\u00f3n, que conte\u00f1a as medidas obxecto de valoraci\u00f3n e que se aplique \u00e1 execuci\u00f3n do contrato. Para acreditar a existencia e o cumprimento dos plans de igualdade ou conciliaci\u00f3n terase en conta, entre outros medios posibles, a existencia de certificados que acrediten estas cuesti\u00f3ns, como a Marca Galega de Excelencia en Igualdade, o Certificado de Empresa Familiarmente Responsable ou calquera outro certificado ou acreditaci\u00f3n axeitado para estes efectos. Tam\u00e9n se considerar\u00e1n os acordos ou pactos cos traballadores e traballadoras a este respecto ou a inclusi\u00f3n na oferta de medidas de conciliaci\u00f3n que se aplicar\u00e1n na execuci\u00f3n do contrato.
\n4. A puntuaci\u00f3n m\u00e1xima deste criterio desagregarase en funci\u00f3n da calidade e intensidade das medidas que se recollan, podendo ponderarse o sector no que operan as empresas e o seu tama\u00f1o, atendendo en particular a non discriminaci\u00f3n da pequena e mediana empresa.
\nArtigo 58. Racionalizaci\u00f3n de horarios
\nAs administraci\u00f3ns p\u00fablicas de Galicia, conxuntamente cos interlocutores sociais e econ\u00f3micos, impulsar\u00e1n o establecemento de sistemas horarios que se adec\u00faen \u00e1s necesidades empresariais e dos traballadores e traballadoras como estratexia tanto de mellora da competitividade e produtividade das empresas como das condici\u00f3ns laborais e de vida das persoas que traballan nelas.
\nArtigo 59. Conciliaci\u00f3n e corresponsabilidade na negociaci\u00f3n colectiva
\nA Administraci\u00f3n auton\u00f3mica impulsar\u00e1 a inclusi\u00f3n de medidas de conciliaci\u00f3n entre a vida laboral e a persoal e familiar e o fomento da corresponsabilidade no marco da negociaci\u00f3n colectiva, como \u00e1mbito id\u00f3neo para a s\u00faa adaptaci\u00f3n \u00e1 realidade concreta dos diferentes sectores, empresas e persoas traballadoras.
\nArtigo 60. Reserva de solo empresarial para recursos de conciliaci\u00f3n
\nA Administraci\u00f3n auton\u00f3mica, no marco das s\u00faas competencias, prever\u00e1 nos novos desenvolvementos de solo empresarial a reserva para dotaci\u00f3ns p\u00fablicas ou privadas necesaria para facilitar a conciliaci\u00f3n da vida laboral e familiar. Esta reserva farase tendo en conta as necesidades que se xeren no \u00e1mbito de actuaci\u00f3n e atendendo as interacci\u00f3ns deste co contorno no que se localiza.
\nCAP\u00cdTULO IV
\nApoio \u00e1 mocidade
\nArtigo 61. Criterios xerais de actuaci\u00f3n no \u00e1mbito da mocidade
\nAs administraci\u00f3ns p\u00fablicas de Galicia procurar\u00e1n garantir as condici\u00f3ns necesarias para que as mozas e mozos galegos poidan desenvolver o seu proxecto vital e formar unha familia no territorio da Comunidade Aut\u00f3noma a trav\u00e9s da educaci\u00f3n formal e non formal e das medidas de creaci\u00f3n e fomento do acceso ao emprego.
\nArtigo 62. Formaci\u00f3n orientada ao mercado laboral e \u00e1s potencialidades do territorio
\n1. A Administraci\u00f3n auton\u00f3mica desenvolver\u00e1 unha pol\u00edtica educativa, nas diferentes etapas, ciclos, graos, cursos e niveis de ensino aos que se estenda a s\u00faa competencia, que te\u00f1a en conta as necesidades do mercado laboral e as potencialidades do territorio, mellorando a adecuaci\u00f3n da oferta \u00e1 demanda e permitindo o desenvolvemento formativo na Comunidade Aut\u00f3noma de Galicia.
\n2. Igualmente, a Administraci\u00f3n auton\u00f3mica facilitar\u00e1, no exercicio das s\u00faas competencias en materia de xuventude, o acceso a complementos formativos f\u00f3ra da Comunidade Aut\u00f3noma de Galicia como oportunidade para mellorar as capacidades e adquirir novas competencias, establecendo medidas espec\u00edficas nun plan de retorno espec\u00edfico para a mocidade que garantan a estas persoas poder volver \u00e1 s\u00faa terra a desenvolver as capacidades e os co\u00f1ecementos adquiridos.
\nArtigo 63. Educaci\u00f3n non formal e voluntariado
\n1. A Administraci\u00f3n auton\u00f3mica po\u00f1er\u00e1 en marcha, no \u00e1mbito da educaci\u00f3n non formal, programas de desenvolvemento persoal que reforcen as capacidades e habilidades transversais da mocidade galega, po\u00f1endo en valor a s\u00faa cualificaci\u00f3n, talento e esforzo.
\n2. A Administraci\u00f3n auton\u00f3mica fomentar\u00e1 a participaci\u00f3n da mocidade en programas de voluntariado como ferramenta para adquirir novas destrezas, enriquecer o seu curr\u00edculo de cara \u00e1 s\u00faa inserci\u00f3n no mercado laboral e capacitala para a prestaci\u00f3n de coidados no \u00e1mbito familiar.
\nArtigo 64. Impulso do emprendemento
\n1. As administraci\u00f3ns p\u00fablicas de Galicia, no marco das pol\u00edticas de fomento empresarial, establecer\u00e1n incentivos e axudas espec\u00edficas \u00e1 mocidade, a trav\u00e9s dun plan auton\u00f3mico espec\u00edfico que se elaborar\u00e1 en colaboraci\u00f3n co tecido asociativo e cos axentes sociais, para a creaci\u00f3n de empresas ou para o autoemprego, d\u00e1ndolles prioridade \u00e1s iniciativas emprendedoras de traballo aut\u00f3nomo e \u00e1 constituci\u00f3n e agrupaci\u00f3n de entidades de econom\u00eda social.
\n2. As\u00ed mesmo, establecer\u00e1n medidas de formaci\u00f3n, asesoramento e seguimento que permitan a consolidaci\u00f3n e a mellora da competitividade dos proxectos empresariais.
\nArtigo 65. Impulso da innovaci\u00f3n, tecnolox\u00eda e creatividade e das tecnolox\u00edas da informaci\u00f3n e a comunicaci\u00f3n
\nA Administraci\u00f3n auton\u00f3mica desenvolver\u00e1 actuaci\u00f3ns espec\u00edficas dirixidas a fomentar as oportunidades de emprego das mozas e mozos, de forma especial nos \u00e1mbitos ligados \u00e1 innovaci\u00f3n, ao desenvolvemento tecnol\u00f3xico, \u00e1 creatividade e \u00e1s tecnolox\u00edas da informaci\u00f3n e a comunicaci\u00f3n, co obxecto de impulsar un ecosistema de emprego atractivo para a mocidade e que act\u00fae de elemento tractor da econom\u00eda de Galicia.
\nArtigo 66. Remuda xeracional
\nA Administraci\u00f3n auton\u00f3mica desenvolver\u00e1 programas de remuda xeracional en empresas en funcionamento, co fin de aproveitar ao m\u00e1ximo as oportunidades de xeraci\u00f3n de emprego para a mocidade ao tempo que se salvagarda o patrimonio empresarial colectivo e se xera crecemento econ\u00f3mico.
\nCAP\u00cdTULO V
\nRetorno e atracci\u00f3n de nova poboaci\u00f3n
\nSecci\u00f3n 1\u00aa. Criterios xerais de actuaci\u00f3n
\nArtigo 67. Mellora do saldo migratorio e das taxas de actividade e de ocupaci\u00f3n
\n1. As administraci\u00f3ns p\u00fablicas de Galicia, no marco das s\u00faas respectivas competencias, impulsar\u00e1n o desenvolvemento de estratexias de car\u00e1cter integral dirixidas a propiciar un saldo migratorio positivo e \u00e1 mellora das taxas de actividade e de ocupaci\u00f3n de Galicia.
\n2. Con esta finalidade dese\u00f1ar\u00e1n pol\u00edticas espec\u00edficas, coordinando, entre outras, as actuaci\u00f3ns en materia de pol\u00edtica social, emprego e vivenda, para que as persoas galegas e a s\u00faa descendencia consideren Galicia como o lugar id\u00f3neo para establecerse.
\n3. As\u00ed mesmo, promover\u00e1n as condici\u00f3ns socioecon\u00f3micas necesarias para a atracci\u00f3n de nova poboaci\u00f3n a todo o territorio da Comunidade Aut\u00f3noma.
\nArtigo 68. Est\u00edmulo das actividades econ\u00f3micas
\nA Administraci\u00f3n auton\u00f3mica desenvolver\u00e1 medidas espec\u00edficas destinadas a atraer o talento e a incentivar o investimento produtivo e a implantaci\u00f3n empresarial no territorio da Comunidade Aut\u00f3noma, prestando especial atenci\u00f3n \u00e1 poboaci\u00f3n galega residente no exterior ou retornada.
\nArtigo 69. Incorporaci\u00f3n ao sistema educativo
\n1. A Administraci\u00f3n auton\u00f3mica adoptar\u00e1, no \u00e1mbito das s\u00faas competencias, as medidas necesarias para facilitar a incorporaci\u00f3n ao sistema educativo do alumnado que, por proceder do estranxeiro, se incorpore de xeito tard\u00edo ao sistema educativo.
\n2. As consellar\u00edas competentes en materia de educaci\u00f3n e pol\u00edtica social, en colaboraci\u00f3n cos concellos, establecer\u00e1n programas de benvida e acollida que faciliten a incorporaci\u00f3n deste alumnado.
\nSecci\u00f3n 2\u00aa. Fomento do retorno da poboaci\u00f3n galega residente no exterior
\nArtigo 70. Afianzamento dos v\u00ednculos coa poboaci\u00f3n galega residente no exterior
\n1. A Administraci\u00f3n auton\u00f3mica levar\u00e1 a cabo programas de car\u00e1cter cultural, ling\u00fc\u00edstico, educativo, sociosanitario e de reforzo dos v\u00ednculos dirixidos \u00e1 poboaci\u00f3n galega residente no exterior, coa finalidade de fortalecer o seu sentido de pertenza a Galicia.
\n2. O desenvolvemento destes programas prever\u00e1 actuaci\u00f3ns especificamente dirixidas \u00e1 mocidade e \u00e1s mulleres que favorezan o retorno.
\nArtigo 71. Igualdade de condici\u00f3ns no acceso a programas e servizos
\nA Administraci\u00f3n auton\u00f3mica facilitar\u00e1 o asentamento das persoas galegas retornadas en igualdade de condici\u00f3ns que o resto da poboaci\u00f3n de Galicia. Para estes efectos, eliminar\u00e1 as eventuais barreiras no acceso aos programas e servizos da s\u00faa competencia e prestar\u00e1 especial atenci\u00f3n \u00e1s necesidades no medio rural.
\nArtigo 72. Apoio no proceso de retorno
\n1. A Administraci\u00f3n auton\u00f3mica desenvolver\u00e1, no \u00e1mbito das s\u00faas competencias, as acci\u00f3ns necesarias para unha adecuada informaci\u00f3n, orientaci\u00f3n e seguimento da persoa retornada e da s\u00faa familia, tanto no seu pa\u00eds de procedencia como na s\u00faa chegada a Galicia, para conseguir unha plena inclusi\u00f3n na sociedade galega, desenvolvendo acci\u00f3ns espec\u00edficas de asesoramento sobre o acceso ao emprego, con car\u00e1cter previo e no momento do seu retorno.
\n2. Para os efectos do previsto no n\u00famero anterior, dispo\u00f1er\u00e1 dunha unidade de xesti\u00f3n integral que dea a co\u00f1ecer \u00e1 poboaci\u00f3n galega residente no exterior as axudas e os programas existentes e facilite informaci\u00f3n e seguimento personalizado \u00e1s persoas galegas retornadas e \u00e1s s\u00faas familias.
\nSecci\u00f3n 3\u00aa. Atracci\u00f3n de nova poboaci\u00f3n
\nArtigo 73. Mercado laboral
\n1. A Administraci\u00f3n auton\u00f3mica identificar\u00e1 periodicamente as necesidades que presenta o mercado laboral galego, coa finalidade de determinar os perf\u00eds profesionais cuxa carencia se po\u00f1a de manifesto.
\n2. Igualmente, levar\u00e1 a cabo programas de difusi\u00f3n das posibilidades do mercado laboral galego, as\u00ed como de informaci\u00f3n sobre as alternativas e facilidades para asentarse en Galicia, entre os colectivos cuxa atracci\u00f3n pretenda, e desenvolver\u00e1 programas de captaci\u00f3n de man de obra en correspondencia coa demanda do mercado laboral galego.
\n3. A Administraci\u00f3n auton\u00f3mica dese\u00f1ar\u00e1 e desenvolver\u00e1 programas de apoio, asesoramento e acompa\u00f1amento en materia de emprego dirixidos \u00e1 poboaci\u00f3n que te\u00f1a ou poida ter interese por establecerse en Galicia.
\nArtigo 74. Inclusi\u00f3n social
\nA Administraci\u00f3n auton\u00f3mica impulsar\u00e1 o desenvolvemento de programas comunitarios de acollida \u00e1s persoas que se asenten en Galicia para facilitar a s\u00faa inclusi\u00f3n, apoiando as entidades que realizan labores de atenci\u00f3n a persoas inmigrantes, refuxiadas ou solicitantes de protecci\u00f3n internacional. Estes programas de acollida ter\u00e1n en conta as necesidades espec\u00edficas no medio rural e costeiro non urbano.
\nArtigo 75. Formaci\u00f3n para o emprego
\nA Administraci\u00f3n auton\u00f3mica establecer\u00e1, no \u00e1mbito das s\u00faas competencias, as bases que permitan o dese\u00f1o e a implantaci\u00f3n \u00e1xil de programas de formaci\u00f3n profesional para o emprego no \u00e1mbito laboral para dar resposta \u00e1s necesidades espec\u00edficas que poidan presentar o mercado laboral galego e as persoas que se pretende atraer para a s\u00faa integraci\u00f3n nel.
\nArtigo 76. Zonas de actuaci\u00f3n prioritaria no impulso demogr\u00e1fico
\n1. A Administraci\u00f3n auton\u00f3mica establecer\u00e1 os par\u00e1metros precisos para determinar, dentro do medio rural e costeiro non urbano, as zonas de actuaci\u00f3n prioritaria no impulso demogr\u00e1fico. Estas zonas ser\u00e1n obxecto de consideraci\u00f3n preferente nos distintos \u00e1mbitos de actuaci\u00f3n competencia das administraci\u00f3ns p\u00fablicas de Galicia.
\n2. Nas zonas de actuaci\u00f3n prioritaria no impulso demogr\u00e1fico impulsaranse mecanismos de cooperaci\u00f3n entre as administraci\u00f3ns que permitan desenvolver espazos de innovaci\u00f3n e fortalecer os v\u00ednculos relacionais entre os actores sociais e econ\u00f3micos do territorio, para a mellora da eficiencia e produtividade das actividades socioecon\u00f3micas.
\nCAP\u00cdTULO VI
\nEquilibrio territorial
\nArtigo 77. Valorizaci\u00f3n do medio rural e costeiro non urbano
\n1. As administraci\u00f3ns p\u00fablicas de Galicia levar\u00e1n a cabo acci\u00f3ns tendentes a po\u00f1er en valor o traballo e a vida no medio rural e costeiro non urbano e a concienciar a sociedade acerca da relevancia da conservaci\u00f3n e do mantemento dos seus valores sociais, econ\u00f3micos, culturais e medioambientais.
\n2. As\u00ed mesmo, as administraci\u00f3ns p\u00fablicas de Galicia impulsar\u00e1n medidas e iniciativas dirixidas a promover a identidade de quen vive no medio rural e costeiro non urbano, de forma que se proxecte unha imaxe positiva e actual.
\nArtigo 78. Consideraci\u00f3n dos desequilibrios demogr\u00e1ficos
\nAs administraci\u00f3ns p\u00fablicas de Galicia, no dese\u00f1o e desenvolvemento das s\u00faas pol\u00edticas e servizos p\u00fablicos, ter\u00e1n en conta o envellecemento da poboaci\u00f3n residente no medio rural e costeiro non urbano, as\u00ed como a descompensaci\u00f3n existente en termos de sexo na poboaci\u00f3n nova e adulta, introducindo as medidas necesarias para corrixir estes desequilibrios.
\nArtigo 79. Desenvolvemento sustentable das pol\u00edticas e servizos p\u00fablicos
\n1. As administraci\u00f3ns p\u00fablicas de Galicia levar\u00e1n a cabo a planificaci\u00f3n e a xesti\u00f3n das s\u00faas pol\u00edticas e servizos p\u00fablicos dunha forma sustentable en termos sociais, econ\u00f3micos e ambientais.
\n2. A dita planificaci\u00f3n realizarase de forma coordinada coa Estratexia galega de infraestrutura verde e da conectividade e restauraci\u00f3n ecol\u00f3xicas, aproveitando as potencialidades derivadas desta, e ter\u00e1 en conta as disposici\u00f3ns e alternativas sociais e econ\u00f3micas que achegan a econom\u00eda azul e a econom\u00eda circular, incardin\u00e1ndose nas li\u00f1as xerais que para elas se marquen nos \u00e1mbitos estatal e europeo.
\n3. Con esta finalidade, as administraci\u00f3ns p\u00fablicas de Galicia fomentar\u00e1n e potenciar\u00e1n as posibles sinerx\u00edas entre a administraci\u00f3n, a universidade, o terceiro sector social, a empresa e a sociedade.
\nArtigo 80. Accesibilidade dos servizos p\u00fablicos
\n1. As administraci\u00f3ns p\u00fablicas de Galicia, no \u00e1mbito das s\u00faas competencias, dese\u00f1ar\u00e1n as s\u00faas infraestruturas de servizos e de transporte de tal xeito que toda a cidadan\u00eda, con independencia do seu lugar de residencia, te\u00f1a accesibles os servizos b\u00e1sicos de car\u00e1cter educativo, sanitario, social e de Xustiza.
\n2. Con esta finalidade, a Administraci\u00f3n auton\u00f3mica, no \u00e1mbito das s\u00faas competencias, impulsar\u00e1 a investigaci\u00f3n e a implantaci\u00f3n de novas f\u00f3rmulas de prestaci\u00f3n de servizos \u00e1 cidadan\u00eda amparadas nas tecnolox\u00edas da informaci\u00f3n e a comunicaci\u00f3n, que faciliten a s\u00faa prestaci\u00f3n e o acceso a eles ao longo de todo o territorio.
\nArtigo 81. Mobilidade
\n1. A Administraci\u00f3n auton\u00f3mica articular\u00e1 unha rede de transportes e comunicaci\u00f3ns que garanta a mobilidade e a conexi\u00f3n, preferentemente diaria, da poboaci\u00f3n e permita o pleno desenvolvemento da vida persoal, familiar e profesional en todo o territorio galego. Neste sentido, procurarase o establecemento de li\u00f1as de transporte regular ou \u00e1 demanda entre o medio rural e costeiro non urbano e o urbano, as\u00ed como o aumento do n\u00famero e das posibilidades de solicitude e acceso de transportes adaptados.
\n2. Igualmente, dotar\u00e1 o territorio galego das infraestruturas de transporte e comunicaci\u00f3ns necesarias para que todos os galegos e galegas poidan acceder de maneira axeitada aos servizos de v\u00edas de altas capacidades.
\n3. A xesti\u00f3n de frotas e do servizo de transporte p\u00fablico ter\u00e1 en conta aspectos de sustentabilidade ambiental, a necesidade de reduci\u00f3n de emisi\u00f3ns de gases de efecto invernadoiro e criterios de mellora continua na calidade do aire.
\nArtigo 82. Telecomunicaci\u00f3ns
\n1. A planificaci\u00f3n e a ordenaci\u00f3n territorial das telecomunicaci\u00f3ns en Galicia facilitar\u00e1n a extensi\u00f3n das redes de telecomunicaci\u00f3ns a todo o territorio, prestando especial atenci\u00f3n ao medio rural e costeiro non urbano e \u00e1s \u00e1reas m\u00e1is illadas, co fin de conseguir unha maior cohesi\u00f3n territorial e social na nosa Comunidade.
\n2. A Administraci\u00f3n auton\u00f3mica, no marco das s\u00faas competencias, incentivar\u00e1 no medio rural e costeiro non urbano a extensi\u00f3n de redes de acceso \u00e1 internet a velocidades equiparables coas existentes ou previstas para o resto do territorio.
\nArtigo 83. Servizos para as persoas maiores no medio rural e costeiro non urbano
\n1. A Administraci\u00f3n auton\u00f3mica desenvolver\u00e1 servizos de atenci\u00f3n \u00e1s persoas maiores, con especial incidencia nos servizos de atenci\u00f3n di\u00farna e de prevenci\u00f3n do alzh\u00e9imer e doutras enfermidades neurodexenerativas, no medio rural e costeiro non urbano, m\u00e1is afectado polos procesos de envellecemento poboacional, dispersi\u00f3n dos n\u00facleos de poboaci\u00f3n e carencia de recursos de atenci\u00f3n.
\n2. As\u00ed mesmo, po\u00f1er\u00e1 en marcha recursos itinerantes para a atenci\u00f3n puntual das necesidades das persoas maiores residentes no medio rural e costeiro non urbano que non conten con recursos estables propios.
\nArtigo 84. Servizos para as persoas con discapacidade no medio rural e costeiro non urbano
\n1. A Administraci\u00f3n auton\u00f3mica apoiar\u00e1 o desenvolvemento persoal e social aut\u00f3nomo e activo das persoas con discapacidade que residan no medio rural e costeiro non urbano de Galicia e, con esta finalidade, impulsar\u00e1 a colaboraci\u00f3n coas entidades de iniciativa social de apoio \u00e1 discapacidade presentes no territorio e fomentar\u00e1 o desenvolvemento de recursos residenciais e terap\u00e9uticos pr\u00f3ximos \u00e1s contornas sociais e vitais destas persoas.
\n2. A Administraci\u00f3n auton\u00f3mica favorecer\u00e1 os proxectos de econom\u00eda social orientados \u00e1 empregabilidade de persoas con discapacidade en actividades econ\u00f3micas desenvolvidas no medio rural e costeiro non urbano.
\n3. As administraci\u00f3ns p\u00fablicas de Galicia colaborar\u00e1n no aproveitamento, sempre que sexa viable e eficiente, do patrimonio inmobiliario da s\u00faa titularidade para o seu uso como recursos de atenci\u00f3n das persoas con discapacidade no medio rural e costeiro non urbano.
\nArtigo 85. Prazas educativas e recursos de conciliaci\u00f3n
\n1. A consellar\u00eda competente en materia de educaci\u00f3n ter\u00e1 en conta a dispersi\u00f3n poboacional e o car\u00e1cter rural dos asentamentos de poboaci\u00f3n para efectuar a oferta de prazas educativas.
\n2. Na programaci\u00f3n da oferta educativa teranse en conta os principios de proximidade ao domicilio do alumnado nas etapas de educaci\u00f3n infantil e primaria, as\u00ed como os limiares m\u00ednimos de car\u00e1cter pedag\u00f3xico para constitu\u00edr unha unidade educativa socializante.
\n3. A consellar\u00eda competente en materia de pol\u00edtica social impulsar\u00e1 novas f\u00f3rmulas de prestaci\u00f3n de servizos que permitan dotar os concellos de menos de cinco mil habitantes de recursos para a atenci\u00f3n dos fillos e fillas menores de 3 anos e das persoas en situaci\u00f3n de dependencia.
\nArtigo 86. Est\u00e1ndares de calidade no ensino
\nA consellar\u00eda competente en materia de educaci\u00f3n garantir\u00e1 que a oferta educativa, acomodada a criterios pedag\u00f3xicos, se realice nos concellos de menos de cinco mil habitantes en termos de calidade semellantes aos dos concellos de maior poboaci\u00f3n.
\nArtigo 87. Formaci\u00f3n profesional
\n1. A Administraci\u00f3n auton\u00f3mica avanzar\u00e1 na oferta dunha formaci\u00f3n profesional que responda \u00e1s necesidades e potencialidades dos territorios e que facilite a incorporaci\u00f3n da mocidade ao mercado laboral en condici\u00f3ns adecuadas no seu \u00e1mbito xeogr\u00e1fico m\u00e1is pr\u00f3ximo como instrumento de desenvolvemento territorial equilibrado e sustentable.
\n2. En particular, fomentar\u00e1 o desenvolvemento dunha formaci\u00f3n profesional dual naquelas actividades nas que a capacitaci\u00f3n pr\u00e1ctica do ensino te\u00f1a relevancia, dirixindo este esforzo cara \u00e1 obtenci\u00f3n dunha remuda xeracional axeitada naqueles \u00e1mbitos laborais de maior relaci\u00f3n co medio rural e costeiro non urbano.
\nArtigo 88. Acceso \u00e1 cultura e fomento das actividades e industrias creativas e culturais
\n1. A Administraci\u00f3n auton\u00f3mica facilitar\u00e1 o acceso no territorio pr\u00f3ximo aos recursos culturais, tanto no que a infraestruturas como a programaci\u00f3n se refire.
\n2. As\u00ed mesmo, fomentar\u00e1 as actividades e industrias creativas e culturais vinculadas ao territorio de Galicia, como elementos dinamizadores do medio rural e costeiro non urbano.
\nArtigo 89. Fomento do turismo sustentable e inclusivo
\nAs administraci\u00f3ns p\u00fablicas de Galicia, no dese\u00f1o e desenvolvemento das s\u00faas estratexias e programas para o fomento da actividade tur\u00edstica, incentivar\u00e1n mediante recursos econ\u00f3micos suficientes aquelas iniciativas que contrib\u00faan ao benestar e crecemento inclusivo e \u00e1 vertebraci\u00f3n territorial, as\u00ed como o turismo rural, po\u00f1endo especial \u00e9nfase na preservaci\u00f3n da vinculaci\u00f3n cos valores e co patrimonio do territorio e das comunidades.
\nArtigo 90. Acceso \u00e1 terra
\nA Administraci\u00f3n auton\u00f3mica facilitar\u00e1 o acceso \u00e1 terra a trav\u00e9s dos instrumentos previstos na normativa auton\u00f3mica sectorial, tendo en conta aspectos sociais, medioambientais e de fixaci\u00f3n da poboaci\u00f3n e d\u00e1ndolles prioridade \u00e1 poboaci\u00f3n, explotaci\u00f3ns, cooperativas, empresas agrarias e forestais ou calquera outro tipo de iniciativa empresarial que radique no lugar de actuaci\u00f3n.
\nArtigo 91. Impulso das actividades agroforestais
\n1. A Administraci\u00f3n auton\u00f3mica impulsar\u00e1 un marco normativo que incentive e facilite a recuperaci\u00f3n e posta en valor das terras agrarias co obxecto de mellorar a s\u00faa xesti\u00f3n e a viabilidade econ\u00f3mica da s\u00faa explotaci\u00f3n.
\n2. As\u00ed mesmo, desenvolver\u00e1 a figura dos pol\u00edgonos agroforestais ou calquera outra de xesti\u00f3n conxunta, como f\u00f3rmulas de dinamizaci\u00f3n econ\u00f3mica do medio rural.
\n3. A Administraci\u00f3n auton\u00f3mica impulsar\u00e1 instrumentos de investimento adaptados \u00e1 singularidade do sector agroforestal, co obxecto de atraer novos investimentos ao dito sector.
\nArtigo 92. Sustentabilidade das actividades agroforestais e mar\u00edtimo-pesqueiras
\n1. A Administraci\u00f3n auton\u00f3mica impulsar\u00e1, dentro do marco regulador da Uni\u00f3n Europea e do Estado, a coordinaci\u00f3n do desenvolvemento do territorio rural galego e o establecemento dunha estrutura de ordenaci\u00f3n e xesti\u00f3n das actividades agroforestais e mar\u00edtimo-pesqueiras que asegure a s\u00faa sustentabilidade e viabilidade en termos ambientais, sociais e econ\u00f3micos.
\n2. Con esta finalidade, aproveitaranse as capacidades de asentamento de poboaci\u00f3n e de redistribuci\u00f3n econ\u00f3mica que pos\u00faen as actividades produtivas que se localizan no medio rural e a pesca costeira artesanal e o marisqueo, apostando, para tal fin, pola recuperaci\u00f3n de terras abandonadas ou infrautilizadas e a xesti\u00f3n activa e multifuncional do monte e do agro galego, as\u00ed como polo impulso das actividades desenvolvidas nos portos de competencia auton\u00f3mica do medio costeiro non urbano.
\nArtigo 93. Diversificaci\u00f3n da actividade econ\u00f3mica
\n1. As administraci\u00f3ns p\u00fablicas de Galicia incentivar\u00e1n aquelas actividades e sectores econ\u00f3micos que supo\u00f1an un complemento, modernizaci\u00f3n e diversificaci\u00f3n da estrutura econ\u00f3mica do medio rural e costeiro non urbano, establecendo estratexias de desenvolvemento local participativo que impulsen o respecto ao medio ambiente e \u00e1 contorna e idiosincrasia do lugar no que se desenvolven, incorporen maior valor engadido aos produtos e actividades existentes e contrib\u00faan a desenvolver o potencial e as vantaxes competitivas da zona.
\n2. Para os efectos do previsto no n\u00famero anterior, a Administraci\u00f3n auton\u00f3mica desenvolver\u00e1 programas espec\u00edficos que incl\u00faan, entre outras medidas, o asesoramento e titorizaci\u00f3n e li\u00f1as de axuda e de financiamento, e que impulsen o emprendemento individual e colectivo, e daralles prioridade \u00e1s entidades ou persoas emprendedoras que se establezan en municipios de menos de dez mil habitantes.
\nArtigo 94. Remuda xeracional no medio rural e costeiro non urbano
\nA Administraci\u00f3n auton\u00f3mica po\u00f1er\u00e1 en marcha programas espec\u00edficos de remuda xeracional dirixidos \u00e1s actividades econ\u00f3micas desenvolvidas no medio rural e costeiro non urbano, co obxecto de garantir a s\u00faa consolidaci\u00f3n e continuidade, e daralles prioridade a aquelas localizadas en municipios de menos de dez mil habitantes.
\nArtigo 95. Innovaci\u00f3n e tecnolox\u00eda no medio rural e costeiro non urbano
\n1. A Administraci\u00f3n auton\u00f3mica, en colaboraci\u00f3n co Sistema universitario galego, impulsar\u00e1 de forma espec\u00edfica a xeraci\u00f3n e transferencia de co\u00f1ecemento ligado ao tecido produtivo do medio rural e costeiro non urbano, aproveitando os programas europeos existentes ou calquera outro, a trav\u00e9s de li\u00f1as de axuda e de financiamento dirixidas ao desenvolvemento dun ecosistema de I+D+i que act\u00fae de elemento tractor do tecido agroindustrial e mar\u00edtimo-pesqueiro, as\u00ed como da diversificaci\u00f3n da actividade econ\u00f3mica no medio rural e costeiro non urbano.
\n2. Para tal fin, a Administraci\u00f3n auton\u00f3mica impulsar\u00e1 a creaci\u00f3n de doutoramentos industriais, permitindo a formaci\u00f3n de novos traballadores e traballadoras da ciencia en campos aplicados e a transferencia de co\u00f1ecemento aos sectores produtivos.
\nArtigo 96. Tecnolox\u00edas e competitividade
\n1. A Administraci\u00f3n auton\u00f3mica potenciar\u00e1 o uso das novas tecnolox\u00edas para a transformaci\u00f3n e a comercializaci\u00f3n dos produtos derivados das actividades econ\u00f3micas no rural e da pesca e da acuicultura, co obxecto de incrementar o seu valor engadido e facilitar o acceso aos mercados.
\n2. A pol\u00edtica de hubs de innovaci\u00f3n dixital impulsada pola Administraci\u00f3n auton\u00f3mica ter\u00e1 en conta no seu dese\u00f1o e desenvolvemento as necesidades espec\u00edficas das actividades recollidas no n\u00famero anterior.
\nArtigo 97. Incentivos e bonificaci\u00f3ns impositivas ao investimento
\n1. A Administraci\u00f3n auton\u00f3mica aprobar\u00e1 un r\u00e9xime de incentivos ao investimento ou de bonificaci\u00f3ns impositivas auton\u00f3micas, coa finalidade de fomentar novas iniciativas empresariais no medio rural e costeiro non urbano que contrib\u00faan a fixar poboaci\u00f3n e a mellorar a calidade de vida das persoas e do contorno.
\n2. As\u00ed mesmo, a Administraci\u00f3n auton\u00f3mica aprobar\u00e1 programas de pr\u00e9stamos, avais ou subvenci\u00f3ns dirixidos \u00e1s iniciativas empresariais no medio rural e costeiro non urbano.
\nArtigo 98. Solo empresarial
\n1. A Administraci\u00f3n auton\u00f3mica introducir\u00e1 na s\u00faa pol\u00edtica de solo empresarial elementos de acci\u00f3n positiva que favorezan e faciliten o acceso a este solo no medio rural e costeiro non urbano, como elemento de fomento e atracci\u00f3n de actividades econ\u00f3micas.
\n2. Neste sentido, impulsaranse os portos de competencia auton\u00f3mica como elementos dinamizadores da econom\u00eda e como puntos de asentamento empresarial e de fomento da potencialidade lox\u00edstica, sacando proveito da s\u00faa proximidade aos n\u00facleos de poboaci\u00f3n e da s\u00faa relaci\u00f3n con estes.
\nArtigo 99. Apoio ao comercio de proximidade
\n1. As administraci\u00f3ns p\u00fablicas de Galicia apoiar\u00e1n a creaci\u00f3n e o desenvolvemento de cadeas de distribuci\u00f3n curtas e de mercados locais, fomentando a transformaci\u00f3n e o procesado dos produtos das actividades agrarias e mar\u00edtimo-pesqueiras a pequena escala e con destino a mercados de alta calidade, co fin de acadar un maior valor engadido e un maior retorno econ\u00f3mico para as primeiras e primeiros produtores.
\n2. As\u00ed mesmo, implantar\u00e1n li\u00f1as de apoio para o fomento da dixitalizaci\u00f3n, incentivo e asesoramento para recuperar o pequeno comercio no medio rural e costeiro non urbano.
\n3. As administraci\u00f3ns p\u00fablicas de Galicia promover\u00e1n o consumo de produtos de proximidade nos servizos de alimentaci\u00f3n dos establecementos da s\u00faa titularidade ou sostidos con fondos p\u00fablicos.
\n4. A Administraci\u00f3n auton\u00f3mica impulsar\u00e1 a creaci\u00f3n de ferramentas tecnol\u00f3xicas e dixitais que permitan ao comercio de proximidade e aos sectores produtivos adapt\u00e1rense e competiren no \u00e1mbito do comercio en li\u00f1a. As\u00ed mesmo, apoiar\u00e1, asesorar\u00e1 e acompa\u00f1ar\u00e1 neste proceso de transformaci\u00f3n dixital a trav\u00e9s da consellar\u00eda competente en materia de comercio.
\nArtigo 100. Servizos financeiros e bancarios
\nA Administraci\u00f3n auton\u00f3mica impulsar\u00e1 a colaboraci\u00f3n das entidades financeiras que operan en Galicia no obxectivo da cohesi\u00f3n territorial, co obxecto de promover que toda a cidadan\u00eda, con independencia do seu lugar de residencia, te\u00f1a acceso aos servizos financeiros e bancarios en condici\u00f3ns equivalentes.
\nNeste sentido, consid\u00e9ranse un servizo de interese econ\u00f3mico xeral a instalaci\u00f3n, o mantemento e a posta en funcionamento de caixeiros autom\u00e1ticos e a prestaci\u00f3n dun servizo de asistencia e formaci\u00f3n financeira naquelas entidades locais da Comunidade Aut\u00f3noma de Galicia que carezan de entidade financeira no seu territorio.
\nArtigo 101. Responsabilidade social territorial
\n1. As administraci\u00f3ns p\u00fablicas de Galicia fomentar\u00e1n a implicaci\u00f3n de toda a sociedade no desenvolvemento sustentable e integrador do medio rural e costeiro non urbano.
\n2. Nesta li\u00f1a, a Administraci\u00f3n auton\u00f3mica reco\u00f1ecer\u00e1 a responsabilidade social territorial como elemento diferencial dentro da responsabilidade social corporativa das empresas e organizaci\u00f3ns que operan en Galicia.
\n3. Para os efectos do previsto neste artigo, entenderase por responsabilidade social territorial todas aquelas acci\u00f3ns desenvolvidas por empresas ou organizaci\u00f3ns, dentro da s\u00faa responsabilidade social corporativa, que supo\u00f1an un incremento do emprego local, unha valorizaci\u00f3n do patrimonio natural e cultural da zona e\/ou unha mellora das condici\u00f3ns de vida da poboaci\u00f3n residente na zona de influencia, incidindo deste xeito no desenvolvemento sustentable e integrador do medio rural e costeiro non urbano.
\n4. A responsabilidade social territorial ser\u00e1 determinada en cada caso pola consellar\u00eda competente nos termos que regulamentariamente se determinen e establecerase un reco\u00f1ecemento espec\u00edfico para as entidades de econom\u00eda social, de xeito que se afiancen as capacidades e potencialidades e se mante\u00f1a a idoneidade que para as actividades agrarias, forestais e mar\u00edtimo-pesqueiras te\u00f1en, entre outras, as cooperativas agrarias e as confrar\u00edas de pescadores polo seu papel de fomento da redistribuci\u00f3n econ\u00f3mica, da cogobernanza e da responsabilidade social corporativa.
\n5. O reco\u00f1ecemento de ser unha empresa ou organizaci\u00f3n con responsabilidade social territorial poder\u00e1 ter unha ponderaci\u00f3n espec\u00edfica nas convocatorias de axudas p\u00fablicas, as\u00ed como no caso de outorgamento en r\u00e9xime de concorrencia de t\u00edtulos habilitantes de competencia auton\u00f3mica para actividades econ\u00f3micas.
\nCAP\u00cdTULO VII
\nEnvellecemento activo e saudable
\nArtigo 102. Criterios xerais de actuaci\u00f3n para o envellecemento activo e saudable
\n1. As administraci\u00f3ns p\u00fablicas de Galicia integrar\u00e1n o envellecemento saudable en todas as s\u00faas pol\u00edticas, coa finalidade de potenciar o benestar f\u00edsico, social e mental das persoas durante o seu curso de vida, especialmente na vellez.
\n2. As\u00ed mesmo, promover\u00e1n a participaci\u00f3n das persoas maiores na sociedade de acordo coas s\u00faas necesidades, expectativas e capacidades, favorecendo a s\u00faa autonom\u00eda persoal, ao tempo que lles proporcionar\u00e1n a protecci\u00f3n, a seguridade e os coidados axeitados.
\n3. A Administraci\u00f3n auton\u00f3mica promover\u00e1 a especial protecci\u00f3n das persoas maiores no caso de situaci\u00f3ns epidemiol\u00f3xicas de car\u00e1cter extraordinario, nomeadamente a trav\u00e9s da aprobaci\u00f3n de protocolos espec\u00edficos de actuaci\u00f3n nos centros de servizos sociais.
\nArtigo 103. Tecnolox\u00eda aplicada ao envellecemento activo e saudable
\n1. A Administraci\u00f3n auton\u00f3mica desenvolver\u00e1 plans de inclusi\u00f3n e alfabetizaci\u00f3n dixital que faciliten as competencias b\u00e1sicas para o desenvolvemento dunha vida plena nun contexto dixital.
\n2. Igualmente, apoiar\u00e1 a posta en marcha de empresas de base tecnol\u00f3xica e iniciativas innovadoras, co fin de impulsar os avances cient\u00edfico-tecnol\u00f3xicos orientados \u00e1 mellora da calidade de vida e ao envellecemento activo, favorecendo a s\u00faa posta \u00e1 disposici\u00f3n da cidadan\u00eda.
\n3. En concreto, impulsarase o desenvolvemento da teleasistencia avanzada, como unha ferramenta que facilite a atenci\u00f3n e o coidado das persoas maiores que vivan soas, especialmente das que te\u00f1an menos recursos e das que estean en situaci\u00f3n de dependencia, establecendo unha rede dixital de acompa\u00f1amento e seguridade no fogar, nas actividades da vida diaria e con especial atenci\u00f3n \u00e1 detecci\u00f3n de casos de soidade non desexada, cun sistema tecnol\u00f3xico accesible e adaptado \u00e1s circunstancias espec\u00edficas das persoas usuarias.
\nArtigo 104. Econom\u00eda do envellecemento
\nA Administraci\u00f3n auton\u00f3mica desenvolver\u00e1 programas espec\u00edficos de apoio \u00e1s actividades econ\u00f3micas dirixidas \u00e1 satisfacci\u00f3n das necesidades e demandas das persoas maiores, garantindo a s\u00faa cobertura, ao tempo que se aproveita a oportunidade e a potencialidade que aquelas supo\u00f1en para a econom\u00eda galega.
\nArtigo 105. Cuarto ciclo
\nA Administraci\u00f3n auton\u00f3mica, no exercicio das s\u00faas competencias en materia de maiores, colaborar\u00e1 co Sistema universitario de Galicia no impulso e consolidaci\u00f3n dos estudos de cuarto ciclo para as persoas maiores, coa finalidade de que poidan actualizar os seus co\u00f1ecementos e adquirir novas competencias que propicien a s\u00faa participaci\u00f3n cidad\u00e1 e o compromiso social co seu contorno.
\nArtigo 106. Posta en valor da experiencia
\nA Administraci\u00f3n auton\u00f3mica levar\u00e1 a cabo programas espec\u00edficos de voluntariado para que as persoas maiores poidan achegar os seus co\u00f1ecementos e experiencias de vida e asesorar e acompa\u00f1ar a mocidade no inicio de actividades empresariais, especialmente das emprendedoras.
\nArtigo 107. Atenci\u00f3n a domicilio e acompa\u00f1amento para as persoas maiores e con limitaci\u00f3ns funcionais ou de autonom\u00eda persoal
\n1. As administraci\u00f3ns p\u00fablicas de Galicia colaborar\u00e1n no desenvolvemento de servizos de proximidade de atenci\u00f3n no domicilio para persoas maiores e\/ou con limitaci\u00f3ns funcionais ou de autonom\u00eda persoal, coa finalidade de mellorar a s\u00faa calidade de vida e facilitar que permanezan no seu contorno habitual.
\n2. A Administraci\u00f3n auton\u00f3mica levar\u00e1 a cabo, en colaboraci\u00f3n co terceiro sector social, programas de voluntariado orientados ao acompa\u00f1amento de persoas maiores aut\u00f3nomas nos seus propios fogares, co obxectivo de fomentar o envellecemento activo.
\nArtigo 108. Prevenci\u00f3n e atenci\u00f3n da soidade non desexada
\nA Administraci\u00f3n auton\u00f3mica aprobar\u00e1, en colaboraci\u00f3n coa Federaci\u00f3n Galega de Municipios e Provincias, coas universidades e co terceiro sector social, unha estratexia de prevenci\u00f3n, atenci\u00f3n e abordaxe integral da soidade non desexada.
\nArtigo 109. Reforzo das relaci\u00f3ns interxeracionais
\nAs administraci\u00f3ns p\u00fablicas de Galicia impulsar\u00e1n a interacci\u00f3n e o intercambio entre persoas de diferentes xeraci\u00f3ns, nomeadamente entre persoas mozas e maiores, para promover o entendemento e respecto entre elas, crear relaci\u00f3ns de cooperaci\u00f3n e apoio mutuo e favorecer a transmisi\u00f3n de co\u00f1ecementos e das tradici\u00f3ns e da lingua e da cultura galegas.
\nDisposici\u00f3n adicional primeira. Incremento do investimento en pol\u00edticas de familia
\nA Administraci\u00f3n auton\u00f3mica, dentro do necesario respecto aos principios de estabilidade orzamentaria e sustentabilidade financeira, incrementar\u00e1 o investimento en pol\u00edticas de familia durante os cinco anos seguintes \u00e1 entrada en vigor desta lei un m\u00ednimo do 50 % sobre o aumento porcentual do gasto non financeiro dos orzamentos xerais da Comunidade Aut\u00f3noma.
\nDisposici\u00f3n adicional segunda. Estratexia de impulso demogr\u00e1fico
\nA Comisi\u00f3n para o Impulso Demogr\u00e1fico elaborar\u00e1, no prazo dun ano desde a entrada en vigor desta lei, unha estratexia conxunta para a ordenaci\u00f3n e coordinaci\u00f3n das pol\u00edticas das administraci\u00f3ns p\u00fablicas de Galicia en materia demogr\u00e1fica, que se someter\u00e1 a informe do Parlamento de Galicia con car\u00e1cter previo \u00e1 s\u00faa aprobaci\u00f3n pola dita comisi\u00f3n, de acordo co disposto no Regulamento do Parlamento de Galicia.
\nDisposici\u00f3n derrogatoria \u00fanica. Derrogaci\u00f3n normativa
\nQuedan derrogadas cantas disposici\u00f3ns de igual ou inferior rango se opo\u00f1an ao disposto nesta lei.
\nDisposici\u00f3n derradeira primeira. Modificaci\u00f3n da Lei 13\/2008, do 3 de decembro, de servizos sociais de Galicia
\nEng\u00e1dese un artigo 41, coa seguinte redacci\u00f3n:
\n\u00abArtigo 41. Comit\u00e9 de \u00c9tica dos Servizos Sociais de Galicia
\n1. Autor\u00edzase a Xunta de Galicia para a creaci\u00f3n do Comit\u00e9 de \u00c9tica dos Servizos Sociais de Galicia, que se configurar\u00e1 como un \u00f3rgano colexiado de car\u00e1cter permanente interdisciplinario e independente, sen personalidade xur\u00eddica propia, consultivo, que ten como finalidade a an\u00e1lise e o asesoramento nos aspectos e conflitos \u00e9ticos que se susciten na pr\u00e1ctica diaria da intervenci\u00f3n social. A creaci\u00f3n efectiva deste \u00f3rgano materializarase mediante decreto do Consello da Xunta de Galicia, que desenvolver\u00e1 a regulaci\u00f3n da s\u00faa composici\u00f3n, funci\u00f3ns e r\u00e9xime de funcionamento.
\n2. O Comit\u00e9 de \u00c9tica dos Servizos Sociais de Galicia adscribirase \u00e1 consellar\u00eda da Administraci\u00f3n xeral da Comunidade Aut\u00f3noma de Galicia con competencias en materia de servizos sociais.
\n3. Este comit\u00e9 exercer\u00e1 as s\u00faas funci\u00f3ns asesoras con plena autonom\u00eda e sen dependencia funcional de ning\u00fan outro \u00f3rgano.
\n4. As persoas membros deste comit\u00e9 deber\u00e1n reunir, cando menos, os seguintes requisitos:
\na) Experiencia profesional acreditada de polo menos cinco anos no \u00e1mbito dos servizos sociais realizando funci\u00f3ns de intervenci\u00f3n social directa.
\nb) Formaci\u00f3n espec\u00edfica sobre \u00e9tica aplicada en servizos sociais impartida por unha administraci\u00f3n p\u00fablica, universidade, colexio profesional ou outra instituci\u00f3n con capacidade para acreditar a dita formaci\u00f3n e\/ou, se \u00e9 o caso, formar parte de comit\u00e9s de \u00e9tica ou comisi\u00f3ns deontol\u00f3xicas.
\nNon poder\u00e1n ser membros deste comit\u00e9 as persoas titulares de \u00f3rganos directivos da Xunta de Galicia ou de entidades dependentes, as\u00ed como as persoas titulares de \u00f3rganos directivos de colexios profesionais, das universidades e das asociaci\u00f3ns profesionais.
\n5. Na composici\u00f3n deste comit\u00e9 procurarase acadar unha presenza equilibrada de mulleres e homes. Para estes efectos, e segundo o disposto na Lei org\u00e1nica 3\/2007, do 22 de marzo, para a igualdade efectiva de mulleres e homes, entenderase por composici\u00f3n equilibrada a presenza de homes e mulleres de forma que as persoas de cada sexo non superen o 60 % nin baixen do 40 %\u00bb.
\nDisposici\u00f3n derradeira segunda. Modificaci\u00f3n da Lei 16\/2010, do 17 de decembro, de organizaci\u00f3n e funcionamento da Administraci\u00f3n xeral e do sector p\u00fablico auton\u00f3mico de Galicia
\nEng\u00e1deselle un n\u00famero 9 ao artigo 42 da Lei 16\/2010, do 17 de decembro, de organizaci\u00f3n e funcionamento da Administraci\u00f3n xeral e do sector p\u00fablico auton\u00f3mico de Galicia, coa seguinte redacci\u00f3n:
\n\u00ab9. Todos os proxectos de decreto ser\u00e1n remitidos, xunto cunha an\u00e1lise do seu impacto demogr\u00e1fico, ao \u00f3rgano de direcci\u00f3n competente en materia de dinamizaci\u00f3n demogr\u00e1fica, para os efectos previstos no artigo 8 da Lei de impulso demogr\u00e1fico de Galicia\u00bb.
\nDisposici\u00f3n derradeira terceira. Modificaci\u00f3n da Lei 3\/2011, do 30 de xu\u00f1o, de apoio \u00e1 familia e \u00e1 convivencia de Galicia
\nA Lei 3\/2011, do 30 de xu\u00f1o, de apoio \u00e1 familia e \u00e1 convivencia de Galicia, queda modificada como segue:
\nUn. Eng\u00e1denselle as letras g) e h) ao artigo 9, coa seguinte redacci\u00f3n:
\n\u00abg) As familias en situaci\u00f3n de especial vulnerabilidade econ\u00f3mica.
\nh) As familias v\u00edtimas de violencia de x\u00e9nero\u00bb.
\nDous. Modif\u00edcase o artigo 13, que queda redactado como segue:
\n\u00ab1. Para os efectos desta lei, ent\u00e9ndese por familia monoparental o n\u00facleo familiar composto por un \u00fanico proxenitor ou proxenitora que non conviva con outra persoa coa que mante\u00f1a unha relaci\u00f3n an\u00e1loga \u00e1 conxugal e os fillos ou as fillas ao seu cargo, nos seguintes supostos:
\na) Os homes ou as mulleres que afrontan a paternidade ou a maternidade en solitario.
\nb) As familias formadas por unha ou un c\u00f3nxuxe vi\u00favo e os fillos e fillas.
\nc) As familias formadas por un pai ou nai que queda a cargo das fillas e fillos sen que haxa custodia compartida.
\n2. Para os efectos previstos neste artigo, te\u00f1en a mesma consideraci\u00f3n que o fillo ou a filla:
\na) As persoas unidas ao \u00fanico proxenitor ou proxenitora por raz\u00f3n de tutela ou acollemento.
\nb) O concibido ou a concibida, sempre que mediante a aplicaci\u00f3n desta asimilaci\u00f3n se obte\u00f1a maior beneficio.
\n3. A Xunta de Galicia crear\u00e1 un Rexistro de Familias Monoparentais Galegas e determinar\u00e1 os requisitos e os medios de acreditaci\u00f3n da dita condici\u00f3n\u00bb.
\nTres. Eng\u00e1denselle d\u00faas novas secci\u00f3ns ao cap\u00edtulo II do t\u00edtulo I, coa seguinte redacci\u00f3n:
\n\u00abSecci\u00f3n 6\u00aa bis. Familias en situaci\u00f3n de especial vulnerabilidade econ\u00f3mica
\nArtigo 17 bis. Concepto
\nPara os efectos desta lei, consid\u00e9ranse familias en situaci\u00f3n de especial vulnerabilidade econ\u00f3mica aquelas que se atopan nunha probada situaci\u00f3n de necesidade, como son as perceptoras da renda de inclusi\u00f3n social de Galicia, ou aqueloutras que perciben prestaci\u00f3ns ou rendas do traballo que non superen o 125 % dos l\u00edmites equivalentes da renda de inclusi\u00f3n social de Galicia que lles ser\u00edan aplicables segundo a composici\u00f3n da unidade de convivencia.
\nSecci\u00f3n 6\u00aa ter. Familias v\u00edtimas de violencia de x\u00e9nero
\nArtigo 17 ter. Concepto
\nTe\u00f1en a consideraci\u00f3n de familias v\u00edtimas de violencia de x\u00e9nero, para os efectos desta lei, aquelas nas que conviva algunha muller ou menor v\u00edtima de violencia de x\u00e9nero. A situaci\u00f3n de violencia de x\u00e9nero acreditarase por calquera dos medios previstos no artigo 5 da Lei 11\/2007, do 27 de xullo, galega para a prevenci\u00f3n e o tratamento integral da violencia de x\u00e9nero.
\nPara estes efectos, te\u00f1en a consideraci\u00f3n de v\u00edtima de violencia de x\u00e9nero os fillos e fillas menores dunha muller v\u00edtima desta violencia, as\u00ed como as e os menores suxeitos \u00e1 s\u00faa tutela, garda ou custodia\u00bb.
\nCatro. Modif\u00edcase a letra f) do artigo 18, que queda redactada como segue:
\n\u00abf) No \u00e1mbito econ\u00f3mico, mediante o establecemento pola Xunta de Galicia de axudas ou beneficios fiscais na \u00e1rea das s\u00faas competencias\u00bb.
\nCinco. Modif\u00edcase o n\u00famero 4 do artigo 29, que queda redactado como segue:
\n\u00abA Administraci\u00f3n xeral da Comunidade Aut\u00f3noma de Galicia e as entidades instrumentais do sector p\u00fablico auton\u00f3mico, cando utilicen unha pluralidade de criterios para a adxudicaci\u00f3n dun contrato, incluir\u00e1n entre eles, sempre que estea vinculado ao obxecto do contrato de acordo co establecido no artigo 145 da Lei 9\/2017, do 8 de novembro, de contratos do sector p\u00fablico, un referido \u00e1s pol\u00edticas empresariais en materia de conciliaci\u00f3n da vida persoal, familiar e laboral e corresponsabilidade que se apliquen na execuci\u00f3n do contrato, o cal ser\u00e1 valorado segundo o previsto no artigo 57 da Lei de impulso demogr\u00e1fico de Galicia\u00bb.
\nDisposici\u00f3n derradeira cuarta. Modificaci\u00f3n da Lei 14\/2013, do 26 de decembro, de racionalizaci\u00f3n do sector p\u00fablico
\nA Lei 14\/2013, do 26 de decembro, de racionalizaci\u00f3n do sector p\u00fablico, queda modificada como segue:
\nUn. Modif\u00edcase o artigo 25, que queda redactado como segue:
\n\u00abArtigo 25. Compra p\u00fablica responsable
\nO sector p\u00fablico auton\u00f3mico dese\u00f1ar\u00e1 e articular\u00e1 a s\u00faa estratexia en materia de contrataci\u00f3n p\u00fablica tendo en conta os principios recollidos no artigo 17 da Lei de impulso demogr\u00e1fico de Galicia\u00bb.
\nDous. Eng\u00e1dese un novo artigo 25 bis, coa seguinte redacci\u00f3n:
\n\u00abArtigo 25 bis. Promoci\u00f3n da conciliaci\u00f3n na contrataci\u00f3n do sector p\u00fablico auton\u00f3mico
\nA Administraci\u00f3n xeral da Comunidade Aut\u00f3noma de Galicia e as entidades instrumentais do sector p\u00fablico auton\u00f3mico, cando utilicen unha pluralidade de criterios para a adxudicaci\u00f3n dun contrato, incluir\u00e1n entre eles, sempre que estea vinculado ao obxecto do contrato de acordo co establecido no artigo 145 da Lei 9\/2017, do 8 de novembro, un referido \u00e1s pol\u00edticas empresariais en materia de conciliaci\u00f3n da vida persoal, familiar e laboral e corresponsabilidade que se apliquen na execuci\u00f3n do contrato, o cal ser\u00e1 valorado segundo o previsto no artigo 57 da Lei de impulso demogr\u00e1fico de Galicia\u00bb.
\nTres. Eng\u00e1dese un n\u00famero 6 no artigo 35 bis, coa seguinte redacci\u00f3n:
\n\u00ab6. O sector p\u00fablico auton\u00f3mico ter\u00e1 en conta a doutrina sentada polo Tribunal Administrativo de Contrataci\u00f3n P\u00fablica da Comunidade Aut\u00f3noma de Galicia para a mellora da s\u00faa pr\u00e1ctica contractual, en particular no referido \u00e1 incorporaci\u00f3n nela de criterios sociais e medioambientais, nos termos previstos nesta lei e na Lei de impulso demogr\u00e1fico de Galicia\u00bb.
\nDisposici\u00f3n derradeira quinta. Modificaci\u00f3n do texto refundido das disposici\u00f3ns legais da Comunidade Aut\u00f3noma de Galicia en materia de igualdade, aprobado polo Decreto lexislativo 2\/2015, do 12 de febreiro
\nO texto refundido das disposici\u00f3ns legais da Comunidade Aut\u00f3noma de Galicia en materia de igualdade, aprobado polo Decreto lexislativo 2\/2015, do 12 de febreiro, queda modificado como segue:
\nUn. Modif\u00edcase o n\u00famero 4 do artigo 67, que queda redactado como segue:
\n\u00ab4. No sector p\u00fablico auton\u00f3mico, nos supostos de utilizaci\u00f3n dunha pluralidade de criterios para a adxudicaci\u00f3n dun contrato, valoraranse especificamente as medidas de conciliaci\u00f3n da vida persoal, familiar e laboral recollidas no Plan de igualdade nos termos previstos no artigo 57 da Lei de impulso demogr\u00e1fico de Galicia\u00bb.
\nDous. Supr\u00edmese a letra c) do artigo 75.
\nTres. Modif\u00edcase o artigo 92, que queda redactado como segue:
\n\u00ab1. O persoal ao servizo da Administraci\u00f3n p\u00fablica galega, nos termos que regulamentariamente se determinen, ten dereito \u00e1 flexibilidade horaria da s\u00faa xornada de traballo por motivos de conciliaci\u00f3n familiar cando se atope nalgunha das seguintes situaci\u00f3ns:
\na) Ter fillos ou fillas ou persoas acollidas menores de idade ou fillos ou fillas maiores de idade incapacitados xudicialmente ao seu cargo.
\nb) Convivir con familiares que, por enfermidade ou avanzada idade, necesiten de asistencia ou ter ao seu cargo persoas con discapacidade ata o primeiro grao de consanguinidade ou afinidade.
\nc) Seren v\u00edtimas de violencia de x\u00e9nero as empregadas p\u00fablicas.
\nd) Atoparse en proceso de nulidade, separaci\u00f3n ou divorcio, desde a interposici\u00f3n da demanda xudicial ou desde a solicitude de medidas provisionais previas ata transcorridos tres meses desde a citada demanda ou solicitude.
\n2. Entenderase por flexibilidade horaria a realizaci\u00f3n da xornada de traballo nun horario diario de referencia fixado en cada caso pola Administraci\u00f3n adaptado \u00e1s necesidades da persoa empregada p\u00fablica. O horario diario de referencia fixarase salvagardando as necesidades do servizo e dentro do marco horario establecido pola Administraci\u00f3n con car\u00e1cter xeral\u00bb.
\nDisposici\u00f3n derradeira sexta. Modificaci\u00f3n da Lei 2\/2015, do 29 do abril, do emprego p\u00fablico de Galicia
\nModif\u00edcase o n\u00famero 4 do artigo 106 da Lei 2\/2015, do 29 de abril, do emprego p\u00fablico de Galicia, que queda redactado como segue:
\n\u00ab4. O persoal funcionario, nos termos que regulamentariamente se determinen, ten dereito \u00e1 flexibilidade horaria da s\u00faa xornada de traballo por motivos de conciliaci\u00f3n familiar cando se atope nalgunha das seguintes situaci\u00f3ns:
\na) Ter fillos ou fillas ou persoas acollidas menores de idade ou fillos ou fillas maiores de idade incapacitados xudicialmente ao seu cargo.
\nb) Convivir con familiares que, por enfermidade ou avanzada idade, necesiten de asistencia ou ter ao seu cargo persoas con discapacidade ata o primeiro grao de consanguinidade ou afinidade.
\nc) Seren v\u00edtimas de violencia de x\u00e9nero as empregadas p\u00fablicas.
\nd) Atoparse en proceso de nulidade, separaci\u00f3n ou divorcio, desde a interposici\u00f3n da demanda xudicial ou desde a solicitude de medidas provisionais previas ata transcorridos tres meses desde a citada demanda ou solicitude.
\nEntenderase por flexibilidade horaria a realizaci\u00f3n da xornada de traballo nun horario diario de referencia fixado en cada caso pola Administraci\u00f3n adaptado \u00e1s necesidades da persoa funcionaria. O horario diario de referencia fixarase salvagardando as necesidades do servizo e dentro do marco horario establecido pola Administraci\u00f3n con car\u00e1cter xeral\u00bb.
\nDisposici\u00f3n derradeira s\u00e9tima. Desenvolvemento normativo
\nO Consello da Xunta, no prazo m\u00e1ximo dun ano desde a publicaci\u00f3n desta lei, ditar\u00e1 as normas regulamentarias necesarias para o seu desenvolvemento.
\nDisposici\u00f3n derradeira oitava. Entrada en vigor
\nEsta lei entrar\u00e1 en vigor o d\u00eda seguinte ao da s\u00faa publicaci\u00f3n no Diario Oficial de Galicia.
\nSantiago de Compostela, dous de febreiro de dous mil vinte e un
\nAlberto N\u00fa\u00f1ez Feij\u00f3o
\nPresidente<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

LEI 5\/2021, do 2 de febreiro, de impulso demogr\u00e1fico de Galicia. Este Documento, con los que pueda modificar o le acompa\u00f1an, se ha incorporado a los contenidos ya existentes en el siguiente T\u00cdTULO publicado y a su disposici\u00f3n:<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[2965],"class_list":["post-16761","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-novedades-normativas","tag-impulso-demografico-galicia"],"acf":[],"yoast_head":"\nImpulso demogr\u00e1fico GALICIA - Normativa Municipal<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/normativamunicipal.com\/?p=16761\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"es_ES\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Impulso demogr\u00e1fico GALICIA - Normativa Municipal\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"LEI 5\/2021, do 2 de febreiro, de impulso demogr\u00e1fico de Galicia. Este Documento, con los que pueda modificar o le acompa\u00f1an, se ha incorporado a los contenidos ya existentes en el siguiente T\u00cdTULO publicado y a su disposici\u00f3n:\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/normativamunicipal.com\/?p=16761\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Normativa Municipal\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2021-02-09T10:08:37+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-09-30T09:24:20+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/normativamunicipal.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/logo-secretario-blog.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"364\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"56\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"DAPP Editorial\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Escrito por\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"DAPP Editorial\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tiempo de lectura\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"88 minutos\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/normativamunicipal.com\\\/?p=16761#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/normativamunicipal.com\\\/?p=16761\"},\"author\":{\"name\":\"DAPP Editorial\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/normativamunicipal.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9cfbdc1d1f03a8acfccf2b03e4df3211\"},\"headline\":\"Impulso demogr\u00e1fico GALICIA\",\"datePublished\":\"2021-02-09T10:08:37+00:00\",\"dateModified\":\"2026-09-30T09:24:20+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/normativamunicipal.com\\\/?p=16761\"},\"wordCount\":22410,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/normativamunicipal.com\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/normativamunicipal.com\\\/?p=16761#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/normativamunicipal.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/12\\\/logo-secretario-blog.png\",\"keywords\":[\"Impulso demogr\u00e1fico\\\/GALICIA\"],\"articleSection\":[\"Novedades Normativas\"],\"inLanguage\":\"es\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/normativamunicipal.com\\\/?p=16761\",\"url\":\"https:\\\/\\\/normativamunicipal.com\\\/?p=16761\",\"name\":\"Impulso demogr\u00e1fico GALICIA - Normativa Municipal\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/normativamunicipal.com\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/normativamunicipal.com\\\/?p=16761#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/normativamunicipal.com\\\/?p=16761#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/normativamunicipal.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/12\\\/logo-secretario-blog.png\",\"datePublished\":\"2021-02-09T10:08:37+00:00\",\"dateModified\":\"2026-09-30T09:24:20+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/normativamunicipal.com\\\/?p=16761#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"es\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/normativamunicipal.com\\\/?p=16761\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/normativamunicipal.com\\\/?p=16761#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/normativamunicipal.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/12\\\/logo-secretario-blog.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/normativamunicipal.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/12\\\/logo-secretario-blog.png\",\"width\":364,\"height\":56},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/normativamunicipal.com\\\/?p=16761#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Portada\",\"item\":\"https:\\\/\\\/normativamunicipal.com\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Impulso demogr\u00e1fico GALICIA\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/normativamunicipal.com\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/normativamunicipal.com\\\/\",\"name\":\"Normativa Municipal\",\"description\":\"Comentarios doctrinales\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/normativamunicipal.com\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/normativamunicipal.com\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"es\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/normativamunicipal.com\\\/#organization\",\"name\":\"Normativa Municipal\",\"url\":\"https:\\\/\\\/normativamunicipal.com\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/normativamunicipal.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/normativamunicipal.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/02\\\/logo-municipal-2-light-2.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/normativamunicipal.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/02\\\/logo-municipal-2-light-2.png\",\"width\":1970,\"height\":221,\"caption\":\"Normativa Municipal\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/normativamunicipal.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/normativamunicipal.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9cfbdc1d1f03a8acfccf2b03e4df3211\",\"name\":\"DAPP Editorial\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/dc228c6eb293dd24da0a37410afef02fceeb3d3404900d1b14baa456bc3b9748?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/dc228c6eb293dd24da0a37410afef02fceeb3d3404900d1b14baa456bc3b9748?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/dc228c6eb293dd24da0a37410afef02fceeb3d3404900d1b14baa456bc3b9748?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"DAPP Editorial\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/normativamunicipal.com\\\/?author=3\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Impulso demogr\u00e1fico GALICIA - Normativa Municipal","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/normativamunicipal.com\/?p=16761","og_locale":"es_ES","og_type":"article","og_title":"Impulso demogr\u00e1fico GALICIA - Normativa Municipal","og_description":"LEI 5\/2021, do 2 de febreiro, de impulso demogr\u00e1fico de Galicia. Este Documento, con los que pueda modificar o le acompa\u00f1an, se ha incorporado a los contenidos ya existentes en el siguiente T\u00cdTULO publicado y a su disposici\u00f3n:","og_url":"https:\/\/normativamunicipal.com\/?p=16761","og_site_name":"Normativa Municipal","article_published_time":"2021-02-09T10:08:37+00:00","article_modified_time":"2026-09-30T09:24:20+00:00","og_image":[{"width":364,"height":56,"url":"https:\/\/normativamunicipal.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/logo-secretario-blog.png","type":"image\/png"}],"author":"DAPP Editorial","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Escrito por":"DAPP Editorial","Tiempo de lectura":"88 minutos"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/normativamunicipal.com\/?p=16761#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/normativamunicipal.com\/?p=16761"},"author":{"name":"DAPP Editorial","@id":"https:\/\/normativamunicipal.com\/#\/schema\/person\/9cfbdc1d1f03a8acfccf2b03e4df3211"},"headline":"Impulso demogr\u00e1fico GALICIA","datePublished":"2021-02-09T10:08:37+00:00","dateModified":"2026-09-30T09:24:20+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/normativamunicipal.com\/?p=16761"},"wordCount":22410,"publisher":{"@id":"https:\/\/normativamunicipal.com\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/normativamunicipal.com\/?p=16761#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/normativamunicipal.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/logo-secretario-blog.png","keywords":["Impulso demogr\u00e1fico\/GALICIA"],"articleSection":["Novedades Normativas"],"inLanguage":"es"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/normativamunicipal.com\/?p=16761","url":"https:\/\/normativamunicipal.com\/?p=16761","name":"Impulso demogr\u00e1fico GALICIA - Normativa Municipal","isPartOf":{"@id":"https:\/\/normativamunicipal.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/normativamunicipal.com\/?p=16761#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/normativamunicipal.com\/?p=16761#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/normativamunicipal.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/logo-secretario-blog.png","datePublished":"2021-02-09T10:08:37+00:00","dateModified":"2026-09-30T09:24:20+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/normativamunicipal.com\/?p=16761#breadcrumb"},"inLanguage":"es","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/normativamunicipal.com\/?p=16761"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/normativamunicipal.com\/?p=16761#primaryimage","url":"https:\/\/normativamunicipal.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/logo-secretario-blog.png","contentUrl":"https:\/\/normativamunicipal.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/logo-secretario-blog.png","width":364,"height":56},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/normativamunicipal.com\/?p=16761#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Portada","item":"https:\/\/normativamunicipal.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Impulso demogr\u00e1fico GALICIA"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/normativamunicipal.com\/#website","url":"https:\/\/normativamunicipal.com\/","name":"Normativa Municipal","description":"Comentarios doctrinales","publisher":{"@id":"https:\/\/normativamunicipal.com\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/normativamunicipal.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"es"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/normativamunicipal.com\/#organization","name":"Normativa Municipal","url":"https:\/\/normativamunicipal.com\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/normativamunicipal.com\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/normativamunicipal.com\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/logo-municipal-2-light-2.png","contentUrl":"https:\/\/normativamunicipal.com\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/logo-municipal-2-light-2.png","width":1970,"height":221,"caption":"Normativa Municipal"},"image":{"@id":"https:\/\/normativamunicipal.com\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/normativamunicipal.com\/#\/schema\/person\/9cfbdc1d1f03a8acfccf2b03e4df3211","name":"DAPP Editorial","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/dc228c6eb293dd24da0a37410afef02fceeb3d3404900d1b14baa456bc3b9748?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/dc228c6eb293dd24da0a37410afef02fceeb3d3404900d1b14baa456bc3b9748?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/dc228c6eb293dd24da0a37410afef02fceeb3d3404900d1b14baa456bc3b9748?s=96&d=mm&r=g","caption":"DAPP Editorial"},"url":"https:\/\/normativamunicipal.com\/?author=3"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/normativamunicipal.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16761","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/normativamunicipal.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/normativamunicipal.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/normativamunicipal.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/normativamunicipal.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=16761"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/normativamunicipal.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16761\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16762,"href":"https:\/\/normativamunicipal.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16761\/revisions\/16762"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/normativamunicipal.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=16761"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/normativamunicipal.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=16761"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/normativamunicipal.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=16761"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}